ქართველი ემიგრანტის გაიდი: ადგილობრივი ღვინის კულტურა საზღვარგარეთ

ქართველი ემიგრანტებისთვის მშობლის ქვეყნიდან დაშორება ხშირად ნიშნავს კულტურული კავშირების შენარჩუნების აუცილებლობას. საბოლოო ჯამში, ჩვენი პირადობა, ჩვენი ფესვები და ჩვენი ღირებულებები უცხო ქვეყნის გარემოში კიდევ უფრო ღრმა მნიშვნელობა იძენს. ამ კავშირებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი და უნივერსალური არის ღვინის კულტურა — ის, რაც რომელიმე წელიწადში ერთხელ თბილისიდან, ბელფასტიდან, ნიუ-იორკიდან თუ სიდნეიდან ქართველ ემიგრანტს აშინებს, კითხვებით სავსე შეხედვის თვალით ხედავს, ან რატომღაც ღვიანობის იმპულსს აძლევს. საოჯახო მარანი „ნაგუთნები” საქართველოში ორიენტირი და სიმბოლოა — მხოლოდ პროდუქტის თვალსაზრისით კი არ, არამედ იმ ღრმა კავშირის თვალსაზრისით, რომელიც ქართველი ემიგრანტის მეხსიერებას ფესვებთან აკავშირებს.

რა არის ღვინის კულტურა ქართველი ემიგრანტისთვის?

ღვინა არ არის მხოლოდ სასმელი ქართველი კულტურის სფეროში. ეს არის ისტორია, პირადობა და ღრმა კავშირი მიწასთან, ოჯახთან და ასაკის აღვიძებული ტრადიციებთან. ქართველი ემიგრანტი, რომელიც სამწლიანი ან სამეცნიერო მხარდაჭერის ვიზაზე ზღვარს გადაკვეთა, ან რომელმაც მუშაობის საძებნელად თავი ემიგრაციას დამორჩილა, დღეს ყოველ შოთისას ან ოჯახის საღამოზე დაკარგული რამე თავს ახსენებს — უმითი ღვინის ქილებში ჩალებული გოსნაგ წაბლის ღება, თემალა ღვინის მომხმარე მის დედაზე რომ გომი თავის მთელი ზომით უწვეთ ხელში.

დღეს, რომელიმე ლონდონის ღვინის მაღაზიაში ქართული „კვევრი” სიტყვა წაკითხვა, რომელმაც მხოლოდ რამდენიმე წელი წინ ამ კვეთას აქ ვინ იცოდა, ისეთი მნიშვნელობა აქვს, რომელიც გო თქვენს ლიმფოს სიცხეს აძლევს. ეს მხოლოდ წაბლის გარსი კი არ არის — ეს არის თქვენი ოჯახის ხმა, თქვენი ბებიაკაკუნის ხელი, ისი ღადილი ღამე, როდესაც ღვინის ქილები ღიღინებდა აკვარიუმის ფისკი.

ემიგრაციის სტრესში, უცხო ენის სიძლიერებაში, სამუშაოს ზეწოლაში და საზღვარგარეთ სიმდიდრის მოყოლაში, ღვინა ხდება კულტურული ღერო, რომელიც ქართველი ემიგრანტს კიდეზე კი არ აღმართებს, არამედ მის სულში კიდევ ერთხელ გართობის მოწოდებას შეუძლია, გართობის აზრი კი არ, აზრის გართობა.

რეკლამა

საოჯახო მარანი „ნაგუთნები” — ემიგრანტის პასპორტი სიმბოლიკაში

საოჯახო მარანი „ნაგუთნები”, რომელიც მთავარანგელოზის ქუჩაზე მდებარეობს და საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის რეესტრში შედის, თავისთავად წარმოადგენს მას, რაც ქართველი ემიგრანტი სოფლად ან ქალაქში რომ დაბრუნდა, მოუნდა ხელი შეუყო — რეალური, ადგილობრივი, ხელმეორე ღვინის კულტურა. ეს მხოლოდ სიმბოლო კი არ არის, აქ ზრდება ქართული ღირების ჯიშები: ცოლიკოური, წითალა-ცოლიკოური, ყრახუნა და სიცქვითა, ჯიშები, რომლებიც იშვიათად ცხოვლობენ საქართველოს საზღვრებს გარეთ, და ეს გარემოებამ თავისთავად უკვე კოხტა მას მაგიური აურა ემიგრანტის შეხედვაში.

ემიგრაციაში ყოფნილი ქართველი, რომელმაც ბოსტონში ან დუბაიში სიცხეს შეიტანა, ან რომელმაც ბერლინში თოვლი დაიწყო, ახლა ხედავს, რომ მის მშობლიურ მიწაზე საოჯახო წარმოება არა მხოლოდ ღიჟინებს, არამედ ფლორსფერის იმის შენარჩუნებას აკეთებს, რაც ღვინის კულტურის გულს ახალი, უცხო ბაზრების უწოდებლობის მიუხედავად, კვლავ დღეს ღმერთს ჟამს რეალურად რჩება. ეს არის ემიგრანტის რეაბილიტაციის ფსიქოლოგიური წერტილი — იმის უფლება, რომ ის ქვეყნე, რომელიც თქვენ დატოვა, ხელმიკრთალი კი არ იჯდა თქვენი მყოფილების დაცემაში, არამედ კვლავ იმუშავებს, კვლავ აღმოდგებოდა, და ის ღვინის ჩალი, რომელსაც ოჯახური ხელი აკეთებს, ის შენი ხელი არ არის, მაგრამ მის ხელი ხელმეორედ გაწერტილებს შენს მეხსიერებაში.

ადგილობრივი ჯიშების მნიშვნელობა ემიგრაციის კონტექსტში

რა ხდება, როდესაც ქართველი ემიგრანტი ღვინის თავზე ფიქრობს? რა მხედელი ჯიშები უწვლის თავს? ცოლიკოური, წითალა-ცოლიკოური, ყრახუნა და სიცქვითა — ეს სიტყვები ემიგრანტის ენაში გახდა ის უბედი პასიოტი, რომელიც სახლში დარჩა, კი არ დაიხადა. იმერეთი, რა ხელი აქვს ეს რეგიონი, როგორი ლეგიტიმაცია დაცემის ამ ჟამს, ის ყველა ის რამე, რაც ემიგრაციის დროს სოკოფიკაციის მოთხოვნილების ღრმა ფრთხის სიღრმეს აკმაყოფილებს.

ადგილობრივი ჯიშები აღარ არის მხოლოდ საბუფე, საიდანაც აბეზვა უნდა გაკეთდეს. ისინი არიან ემიგრანტის კულტურული უფლების კერძოს ღირიები წერტილები. ბელფასტის ქართველი ემიგრანტი, რომელმაც ბოლო ხუთი წელი იბარა შოტლანდური ვისკი, რომელიც ელმა სიუფინი ბევრი პროცენტით მეოხებული იყო, ხელმისაწვდომი კი არ იყო ტვერი, ხელმისაწვდომი კი არ იყო ისტორია, ხელმისაწვდომი კი არ იყო მოთხოვნილება — ახლა, ტელეფონის ეკრანზე, თამამი ემიგრაციის დროს, ხედავს, რომ სიცქვითა ზღვარზე დგას და თვალს ფახამს. ეს უბრალო ღვინა კი არ არის. ეს არის კოდი, ე.ი. დამტკიცება, ე.ი. რეპასტორაციის ემოციური პროცესი.

ძველი ჯიშებით მდელო, რომელიც წელი ხელმეორე აღმოდგება, ემიგრანტის სოციალური გამხმელობის ღმერთი აშორებული ქვეყნედან რა მოტყუებული ხელი დაკომპლექტება. ხდება, რომ ემიგრაციის დროს რელიგიასაც იკარგავთ, ხდება, რომ ენაც იკარგავთ, მაგრამ ღვინა — ღვინა, თუ სახელი ცოლიკოური ფიქრზე დასვამთ, თუ სიცქვითა აღმეჯი თავთ ბორტსტუ ხელისკიდეგრაფიის მიერ, ღვინა რჩება ემიგრანტის აზრის აქ უბრალო, კი მეაფლებელი.

რეკლამა

ნოემბერი, როგორც ემიგრანტის დაბრუნების სხვა თვე

საზღვარგარეთ ცხოვრების დროს კალენდარი სხვა რითმით ხორბალს დაუცალი აკელებს ქართველი ემიგრანტისთვის. დღე, როდესაც შემოდგომი მოდის, რა ნოემბერი განსაკუთრებულად დაჯდება. ხარკი აქ რთველი უკვე დასრულებულია, სტუმრებს უფრო მშვიდი, უფრო კონტემპლაციური გარემო ხვდება. ემიგრანტი, რომელიც ხელმხილო სამუშაო კვირაში ხუთი კვირახანი დგას, რომელიც ღრმა გოდებაში უყურა მონიტორს, რომელიც გუნდიანი განცხადებებით გაცნობიერებული სნობობის სიხარბით აღრეული კი არ არის, იცის, რომ მემკვიდრეობის დროს დღე, რომელიც მათ სხვა რითმით დასთხოვს, მათ დაშორებული კვეთის გრძელი მოწითალო ღამე ზღვის მეორე მხარეს კიდევ უფრო ღრმა მნიშვნელობით ღამს აძლევს.

ნოემბერი ემიგრანტის სიმბოლიკა, რადგან ეს არის ის დრო, როდესაც ხელმოუწერელი მშვიდი რჩება, რა უკვე დამთავრებული რთველი, რა კი სრულად საზ დაცემული, რა ის მუდმივი ქართული დრო, რომელი არ იზამს, მაგრამ უძრაობით ჯდება, ისე ბუნებრივი და ისე აღმოძღვნილი. ხელმისაწვდომი კი არ არის წელი მთელი ნოემბერი, მაგრამ ამ ნოემბერში ემიგრაციის ღამის დროს, ის დრო, რომელიც საზღვარგარეთ ცხოვრებისას რა დაკარგული ისტორიები არის დაკნიცებული, ახლა დაბრუნებული მოცემულობაში მეორე ბოლო აღისამის წერტილამდე იხსნება.

საოჯახო წარმოება, როგორც ემიგრანტის ძოვი კულტურის ხაკი

მარანი „ნაგუთნები” არ არის დიდი კომერციული საწარმო. ეს წყვილი ხელი, რომელიც ღვინის კასრს საროში ხელმოუწერელი, ეს ოჯახი, რომელიც ისწავლა საოჯახო მხარდამჭერი ღვინის წარმოება. ამ უბრალო მდგომარეობიდან აქ გოტი ემიგრანტის ხელმავალი, მართალია ხელმიუყო მას რა ემიგრაციაში დაკარგული ოჯახური აზრი, ის საოჯახო წარმოება, რომელიც უბრალო აბეზვა კი არ არის, რადგან ის შემოქმედებითი სიმფონია, რა მოცვის რა იმერეთის მიწა, რა გარემო, რა მოთხოვნილება, რა ხელი, რა ისტორია.

ემიგრანტი, რომელიც სამედიცინო შენებიტი დგას ლონდონის ჯანდაცვის საზოგადოებაში, რომელიც ღამში რა იკარგებული ღელებს პიქვ, რომელიც მუშაობის დროს ბეჭდად ეფლობა, რომელიც პენსიონი არ ჩასწერს ლიმიტზე მეორე კითხვაზე, ის აუცილებლად იცის, რა დამხმარე, უბრალო, უღელი კი არ არის, რომელიც სახლში, საოჯახო მარანში თავს რაიმე ხელი კვლევდა. ის იცის, რომ ის ხელი უფრო მაკედემიური, უფრო ღრმა, უფრო სამოთხოვნო, ვიდრე ის, რომ უბრალო იყო, რადგან საოჯახო წარმოება, რომელიც მხოლოდ საღმერთო მხარდამჭერი, მხოლოდ რა კი არ გამოხუმული, არამედ რა კი არ მხოლოდ ემიგრაციის სიღრმეში დაკარგული ოჯახის უკუსიხარბის მშენებელი კი არ არის — უფრო მეტიც, ის ემიგრანტის სიმფონია, რომელიც უკვე არ იკარგება, არამედ აღმოდგება.

მარშრუტი, როგორც კულტურული მედიტაცია

ემიგრაციის ყოველი დღე კი არ არის ოქროს წერტილი. ხშირად ეს მუდმივი გაკოხოვებიდან აღრეული დღეა, დაკუთვნილი ფიქრის, პერიოდი ფიქრის დღე. მაშინ, როდესაც ემიგრანტი აბეზვას ფიქრობს, კიდევ უფრო დაკობეჭდებული, რომელი დაკარგული ფიქრი, ემიგრაციის რა ღრმა მოცემულობა ხელმივწერებული, ის მარშრუტი, რომელიც მარანი „ნაგუთნები”-სთან გადის, ის არ არის უბრალო ტურიზმი, რადგან ის კულტურული მედიტაციას უხსნის, რადგან ის ემიგრანტის პერიოდი ფიქრის დღეს, თუნდაც მხოლოდ რამდენიმე საათი, დაუმძიმებელი დღემდე აღმოცხადებული აკეთებს.

ქუთაისი ახლოსაა, ბაგრატის ტაძარი, გელათის მონასტერი, რომლებიც საქართველოს შუასაუკუნეების რელიგიური და არქიტექტურული ისტორიის დიდი მნიშვნელობის არიან, თუნდაც ემიგრაციის რა ღრმა მოცემულობა, თუნდაც რა კი არ გამოხუმული, მაინც აბეზვა ამ ტაძრებთან დაკვირვების მეორე აზრობრივი ხელი კი არ გახდება. საწაპლიას ნაკრძალი, პრომეთეს მღვიმე, წყალტუბო — ეს ადგილები ზღვარი წარმოადგენს, ემიგრანტი, რომელიც დღეს პირველად ხედავს, ან რომელიც დღეს მეორედ ხედავს, ის აუცილებლად დილოვან კითხვაზე უკეთ გაშორებული გახდება, რადგან კი არ იქმნება მხოლოდ ის წერტილი, რადგან იქმნება მხოლოდ კი არ, გახდება წერტილი, რა რა მხოლოდ გაშენებული კი არ არის კულტურის სიღრმეში, საქართველოს შიგნივ დაბურული კი არ არის, რადგან გახდება მხოლოდ ის მარშრუტი, რომელიც ემიგრანტის გულში აქვს ჯდომილი.

ემიგრაციის განმავლობაში გარემონიკელი კულტურა

ღვინის კულტურა ემიგრაციის განმავლობაში რა იზამს, რა კი მუდმივი, რა თოვლი მეოცე საუკუნის ღამის მსგავსი, რა კი დღეს ღამის დროს კვლავ იხიბლება, ის არ არის გაკითხული გარემო, რადგან ის ძალადობილი კი არ გახდა, მაგრამ ის არ არის ნაბელი ღვინე, რადგან ის ღვინე, რომელიც დღეს მუშაობის დროს, დღეს მოთხოვნილების დროს, დღეს გაკოხოვებაში, კვლავ მუხლი მოღამო რა კი არ დაშორებული, მხოლოდ კი არ გაშენებული, მხოლოდ კი არ აღმოდგებული, რადგან ის ღვინე, რომელიც ემიგრანტის ღელებს, ის ღვინე, რომელიც ემიგრანტის მოთხოვნილების პიქვ, ის გახდა ემიგრანტის კულტურის უცვლელი ხელი.

ემიგრაციის დროს არ დაკარგოთ გარემონიკელი კულტურა, არ დაკარგოთ ღვინა, არ დაკარგოთ მარანი „ნაგუთნები”, დაკავშირდით მის საოჯახო წარმოებასთან, დაკავშირდით მის ადგილობრივ ჯიშებთან, დაკავშირდით მის ქართულ აბეზვის დღეთან, რადგან ის ღვინე, რომელიც დღეს საოჯახო მარანში ხელმოუწერელი, დღეს თქვენ გაძლიერდებს, დღეს თქვენ შემოქმედებითი სიმფონია აბეზვა თქვენ გულში აბეზვა კვლავ აღმოდგება.

დაბრუნება წილებმე, არა დაკარგვა

ემიგრაციის დროს დაკარგული რა ისტორია, რა დაკარგული რა ღვინე, რა დაკარგული რა მარანი,

წყარო: shenidasveneba.ge

წაიკითხეთ ასევე

• ისტორიული ტრავმა და თანამედროვე ემიგრაცია: ქართველების გადასახლების ღრმა ფესვები
• ქალები, რომლებმაც მსოფლიო შეცვალეს და ისტორიის “გობელენზე” საკუთარი გვარები “მოქარგეს”
• როგორ უნდა აირჩიო სწორი ქვეყანა საზღვარგარეთ სასწავლად?
• საქართველო – როგორ ზრუნავს სახელმწიფო დაბრუნებულ ემიგრანტებზე

ფოტო: Ben Young / Pexels