აზერბაიჯანის, საქართველოსა და თურქეთის დამაკავშირებელი სარკინიგზო მაგისტრალი — ბაქო-თბილისი-ყარსი — რეკონსტრუქციის დასრულების შემდეგ 20 მაისიდან სრული დატვირთვით ამოქმედდება. ეს სამი ქვეყნის სტრატეგიული მნიშვნელობის პროექტი, რომელიც კავკასიის რეგიონის ტრანსპორტირების სისტემის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი გახდა, გრძელი მოდერნიზაციის პერიოდის დასრულებას აღნიშნავს.
თუ სტუმრებს მასპინძლობთ: თბილისი — როგორ მივიდეთ, სად დავრჩეთ, რა ვნახოთ (G Tour, ინგლისურად).
რკინიგზის რეაბილიტაციის პროექტი სამ ქვეყანას შორის ცირკულაციის გაუმჯობესებისა და ევროპა-ამიერკავკასია-აზია დერეფნის გაძლიერების მიზნით დიზაინერი იქნა. ამ კავშირის გახსნა რეგიონის ეკონომიკური პოტენციალი სიგნიფიკანტურად გაზრდის და ნიუ რუট (New Route) ტრიმორ კორიდორის განვითარებას ხელი შეუწყობს.
ბაქო-თბილისი-ყარსის ისტორია და მნიშვნელობა
ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზა ავტორიტეტული ტრანზიტის შემადგენელი ნაწილი გახდა, რომელიც აზერბაიჯანის, საქართველოს და თურქეთის სამეზობლო ბაზარების დაკავშირებას ხელში ჩაეკიდა. პროექტი ექსპლუატაციაში 2017 წლის 30 ოქტომბერს შევიდა, რაც კავკასიის რეგიონის მაგისტრალების სახელმწიფო რეფორმის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო.
ეს კორიდორი არა მხოლოდ აზერბაიჯანის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის ტრანსპორტირების ალტერნატიული გზა სთავაზობს, არამედ საქართველო, თურქეთი და მათი ანტიპოდიანი სახელმწიფოებიდან აგრარული პროდუქციის, პალიტურ მასალებისა და სხვადსხვა საქონლის გაცვლის შესაძლებლობას იძლევა. კერძოდ, ეს რკინიგზა ევროპიდან აზიამდე მიმავალი ერთ-ერთი გადამოკიდებული რეალობა გახდა, რომელიც ტრაფიკის განზომილებას უდიდესი ზემოქმედება აქვს.
პროექტის მასშტაბი და სტრუქტურა
ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის რეაბილიტაციის პროექტი ორი ძირითადი კომპონენტისგან შედგებოდა: ახალი სარკინიგზო სეგმენტის მშენებლობა და არსებული მაგისტრალის მოდერნიზაცია. პროექტის კერძო ნაწილი ხელოვნებისა და ინჟინერიის ნიმუშის აღმოჩენის გამო საერთაშორისო მონიტორინგის ობიექტი გახდა.
პროექტის ფარგლებში აგებული 98 კილომეტრის სიგრძის ყარსი-ახალქალაქის რკინიგზა ორ სახელმწიფოს ტერიტორიაზე დახლიჩა: 68 კილომეტრი თურქეთის, ხოლო 30 კილომეტრი საქართველოს ტერიტორიაზე გადის. ამ ახალი სეგმენტი თურქეთის აშშს რკინიგზის სხვადსხვა ასპექტის გაერთიანების გამო ფუნდამენტური მნიშვნელობის გამომხატველი გახდა.
აღსაწერი ხაზის მხარდამჭერი კომპონენტი ასევე მოიცავს ახალქალაქი-თბილისის 183-კილომეტრიანი მონაკვეთის რეკონსტრუქციას. ამ მოძველებული სეგმენტის აღორძინება თბილისის კვანძში ტრაფიკის გადაკვეთის შესაძლებლობისა და ინფრასტრუქტურის გაზრდის კიდევ ერთი დასტური იყო. მოდერნიზაციის პროცესი დიზაინის სქემის სწორი სახელმწიფო კოორდინატორებთან თანამშრომლობის კერძო აღმოჩენაა.
ფინანსური ასპექტი და დაფინანსება
ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის მოდერნიზაციის პროექტი არა მხოლოდ ტექნიკური, არამედ ფინანსური წაბლობის საკითხიც იყო. საქართველოს ტერიტორიაზე მშენებლობის ხარჯი სრულად აზერბაიჯანის ფედერაციამ დააფინანსა, რომელმაც ქვეყნისთვის ორი შეღავათიანი სესხი გაუსროვა.
კონკრეტულად, აზერბაიჯანი 775 მილიონ დოლარის ოდენობით სესხი მისცა საქართველოს, რაც ამ პროექტის სომა განზომილებას მკაფიოდ აღმოსაჩენი ხდის. ეს ფინანსური მხარდაჭერა კვლავ აჩვენებს, რომ რეგიონული სახელმწიფოები რა ხარისხით გაითვალისწინეს აღმოსავლეთ-დასავლეთ კორიდორის სტრატეგიული მნიშვნელობა. ფინანსური ხელშეწყობა ერთი მხრივ ორი ქვეყნის ეკონომიკური პარტნიორობის მაჩვენებელი იყო, მეორე მხრივ კი — რეგიონის სტაბილური ეკონომიკური განვითარების გარანტი.
მოდერნიზაციის პერიოდი და უფლებამოსილებები
გასული წლის გაზაფხულზე დაწყებული მოდერნიზაციის პროცესი რკინიგზის ნორმალური ფუნქციონირებას დროებით შეზღუდა. რეკონსტრუქციის მიზნით მაგისტრალზე მოძრაობა სრულად შეწყდა, რაც ტვირთისა და მგზავრთა გადაზიდვის მოცემული რეჟიმის ზემოქმედება გახდა.
უმეტესი ხელმძღვანელი institucions მოსალოდნელი ფলოტის უდიდესი განახლებას გამოსახეს. გამუშავებული სტანდარტი სესხიანი აღსაწერი დაფუძნება რკინიგზის წნელი სამშენებლო აპარატის დემოკრატიული რეგულირების სახელით გაწერილი ხელშეწყობის ფორმით ხდებოდა.
მოსალოდნელი ეკონომიკური გავლენა და ტვირთბრუნვა
რკინიგზის რეკონსტრუქციის დასრულება ხელმისაწვდომ გლობალური ტრაფიკის ჭარბ რაოდენობის განკიდვის გარანტია გახდება. ექსპერტების შეფასებით, მოდერნიზაციის შემდეგ ტვირთების გადაზიდვის მოცულობის ხუთჯერი ზრდა მოსალოდნელია, რაც რეგიონის ტრანსპორტირების სისტემის ტარიფიკაციის აბსოლუტურ ასპექტებს შეცვლის.
პროექტის განხორციელების პირველი ეტაპის დამასრულებლად, სპეციალისტებმა კონკრეტული პროგნოზები წამოაყენეს. ტვირთბრუნვა წელიწადში 6,5 მილიონ ტონას მიაღწევს, რაც ოთხი-ხუთი წელი წინ მოხდებული გადაზიდვების სტანდარტული მოცულობაზე მნიშვნელოვანი ზრდა იქნება. პარალელურად, მგზავრთა მოცულობა წელიწადში მილიონამდე ადამიანს მიაღწევს, რაც აზერბაიჯან-საქართველო-თურქეთის დერეფნის ადამიანური სიმძლავრეს ხელმისაწვდომ განზომილებით გაზრდის.
პრაქტიკული რჩევები ემიგრანტებისთვის
- გაცნობეთ განახლებული გრაფიკი: რკინიგზის გახსნის შემდეგ მის ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული ბოლო ინფორმაცია მიიღეთ ოფიციალური წყაროებიდან, რათა თქვენი მგზავრობა სწორად დაგეგმოთ.
- გამოიკვლიეთ ახალი საშუალებები: ბაქო-თბილისი-ყარსის რკინიგზის გახსნა ახალი რეგიონების ხელმისაწვდომობას გახდის, მათი მოწვევის შესაძლებლობა გაზარდეთ.
- მოემზადეთ ტვირთის გადაზიდვებისთვის: თუკი თქვენი ბიზნესი მიმოქცევის სფეროში ჩართული იყო, რკინიგზის ახალი სიმძლავრე თქვენი ოპერაციების გაფართოების შესაძლებლობა იძლევა.
- დაგეგმეთ ღირსეშესანიშნაობის ცნობა: მოდერნიზებული რკინიგზის ტრასა აქვემდებარი დანიშვულებებამდე მოძრაობას გამარტივებს, რაც ტურიზმის სფეროს აქტივობას ხელი შეუწყობს.
- მივხვდით ზღვრულ განტეხვებს: ხელოვნებიანი სიმძლავრე ზღვრული საბეჭდი ელემენტებისა იცვლება, რაე ტრასაზე ეკოლოგიური გავლენის მიმართ ორიენტირებული იყოთ.
- შეენიშნოთ კულტურული მოქმედებები: რკინიგზის მაგისტრალი სამი ქვეყნის კულტურის გამო ერთი ხიდია, რომელიც
ფოტო: Wolfgang Weiser / Pexels
