ცნობილი ქართველი მსახიობი ლაურა რეხვიაშვილი და პროფესორი გიორგი ფხაკაძე ყველაფერი გახსნილი გულით ეზიარებიან ექიმ ციცინო შურღაიასთან მარტივი, მეგობრული დიალოგის დროს. ეს არის არა მხოლოდ ხელოვანების პირადი მოგონებები, არამედ სერიოზული საზოგადოებრივი საკითხების ღრმა ანალიზი, რომელიც დღეს ცხელი თემა გახდა − ეს არის ჯანმრთელობა, სწორი კვების კულტურა და ის მითები, რომლებითაც თაობა-თაობის მანძილზე მშობელი თავდაჭერილი ხელით თავის შვილებს უზიანებელი პროდუქტით კვებავდა.
ლაურა რეხვიაშვილი, რომლის პერსონაჟი ფილმიდან “სიყვარული ყველას უნდა” მრავალი რუსი მომხმარებელი დღემდე იხსენებს, უბრუნდება თავის ბავშვობის დღეებს და აღწერს ის პირობები, რომელშიც იზრდებოდა. მისი ღრმა რეფლექსია ხელს უწყობს საზოგადოებრივი ცნობიერების ზრდას, ასევე გვქმნის ემპათიის სიტუაციას მათი მხრივ, ვინც ამ კულტურის მემკვიდრე გახდა.
ბავშვობის მოგონებები და გარემოთი განპირობებული კვების ჩვეულებები
რეხვიაშვილი დეტალურად აღწერს იმ ეპოქის რეალობას, როდესაც ბავშვობა თხელი კერძებით, სახლში წყვილებული ტორტებით, საცხობი პროდუქტებით განისაზღვრებოდა. ის ხაზი გეზავს, რომ მშობელი ეს ყველაფერი სიყვარულით კეთებდა − განიერი სიხარულით უხარობდნენ, როდესაც მათი შვილი მეტი ჯერ ჩაკლებული პითნის ან შედეგი ხელის მუშაობის ცხიმიან პროდუქტს მიირთმევდა. სიტუაცია იმდენად ნორმალური იყო, რომ არავის აღარ მოსვლია აზრი, რომ ეს შეიძლება უჯანმრთელო იყო.
გარემოთი განპირობებული ეს პრაქტიკა სოფელში, სადაც ფერმერული ცხოვრება, საკუთარი ხელით მომზადებული სამზარეულო, და ტრადიციული რეცეპტები თაობის მიერ გადაცემული იყო, ღრმად დაკობრული იყო ოჯახების კულტურაში. არ იყო თანამედროვე გარკვევილება ის რეზულტატების შესახებ, რომელსაც ასეთი დიეტა გამოწვევდა − ზეწოლა სისტემაში, ტიპი II დიაბეტი, გულის დაავადება, და სხვა მრავალი ჯანმრთელობის პრობლემა, რომელიც დღეს ძალიან გავრცელებული პროფილაქტიკული თემა გახდა.
გიორგი ფხაკაძის დამკვირვებელი შენიშვნები და მეცნიერული თვალსაზრისი
პროფესორი გიორგი ფხაკაძე, რომელიც აკადემიური წიგნიერებული მიდგომით უცდის საკითხებს, ამ თემაზე საკუთარი ხედვა წაახალი გააკეთებს. მისი მნიშვნელოვანი წვლილი დემოგრაფიული, სოციალური და ჯანმრთელობის პოლიტიკის სფეროში ცნობილი და აღიარებული. რეხვიაშვილის პირადი მოგონებებმა კი გააქტიურეს მის ინტელექტუალურ ცნობიერებაში კითხვები, რომელიც სერიოზული სახელმწიფო და საზოგადოებრივი პასუხისმგებლობის გარდა, ღრმა მანვიტალობის, ისტორიული კონტექსტის გაგების საჭიროებაზე საუბრობს.
ფხაკაძე მიუთითებს, რომ ეს მხოლოდ ღირსეულ ოჯახებში არ მოხდა − ეს იყო ფართო, მასობრივი ფენომენი, რომელიც სოციალურ-ეკონომიკურ გაყოფას არ ერთებოდა. მდიდარი და ღარიბი, განათლებული და უწიგნო, ქალაქის მოსახლე და სოფლის − ყველამ მსგავსი კვების პრაქტიკა მისაღები თვლიდა. ეს იყო კულტურული ნორმა, რომელსაც შემოვიდა ბეჭდი გარკვევილების ხარვეზის, წიგნიერი პოლიტიკის დაკლებაობის, და გლობალური ჯანმრთელობის ნორმებიდან დამოიზოლებული უცხოობის გამო.
ციცინო შურღაიას როლი აკადემიურ დიალოგში
ექიმ ციცინო შურღაია, რომელიც თავისი კარიერის მანძილზე ჯანმრთელობის პირადი მხარდამჭერი და განმანათლებელი, ამ მიმართულებით აქტიური ისტემატური სამუშაოს ჩატარებული, საქმიანი ხელმძღვანელი მოღვაწე იყო. მან, როგორც მედიცინის პროფესიონალი, ძალიან კარგად აიცნობს მოხმელებული წამელი, ასევე კვების გამოწვეულ დაავადებებს. მისი პოზიცია თან წინა-პოლემიკა ხელი, რომელიც თანაბრად რეპექტი აქვს როგორც რეხვიაშვილის პირადი რეფლექციის, აგრეთვე ფხაკაძის აკადემიური ანალიზის მიმართ.
შურღაიას ამ სხდომაზე მოსაზრებები სემიკონდაქტორული გარღვევის პერსპექტივა სთავაზობენ − როგორ აღმოვჩნდით ერთი ლოკუსიდან (გაუჯანმრთელო, რეკომენდაციის გარეშე კვება) მეორე ლოკუსამდე (ჯანმრთელი, აგრი-სამედიცინო ითერვენციების მადლობელი პოპულაცია), და რა დინამიკის ქვეშ მოხდა ეს გარდაქმნა. ის წაახალი გააკეთებს იმ ისტორიული დიაკონტექსტის გავრცელება, რომელმაც წამლისა და კვების ფილოსოფია დაფუძნა.
ჯანმრთელობის უკეთესობის თაობის პასუხისმგებლობა
სამი მოწვეული კიდევ გააკეთებენ ორი რამ: პირველი, მათი დიალოგი მნიშვნელოვანი ის არის, რომ იგი აწამყოს ამ თემას საზოგადოებრივი კორპუსის წინ, შუაზე მდებარე თეატრალური სცენებისა და კითხვის გაწევის ძირეული გზით. მეორე კი − მათი მოხმობა აზრის შეცვლის მოწოდება არის, რომელიც დაკავშირებული წარსულის მიმართ თანაბარი რესპექტის სამოქმედო ჩაკეტვის კი არა, არამედ უფრო ღრმა გაგებაზე დაფუძნებული მედიკამენტებით უფრო შემეცნებული მომავলის მოწოდება.
ეს მნიშვნელოვანი ის არის, რადგან თანამედროვე თაობა, რომელიც უკვე ცნობილი უჯანმრთელო კვების რეზულტატებს აწყდება, შეიძლება ახალი ბაზაზე, განსხვავებული ინსტიტუციური დამხმარე დაკვიმდეს, თუკი სწორი განათლება, ზეთი, და სოციალური მხარდამჭერი სისტემა მისთვის არსებობს.
პრაქტიკული რჩევები ჯანმრთელი კვების კულტურის აღებისთვის
- ოჯახის დიალოგი: გახსენით საუბარი თქვენი მშობლებსა და ნათესავებთან იმის შესახებ, თუ რა ცვლილებების საჭიროება ჯანმრთელი კვების კუთხით. ეს არ იყოს ბრალდება, არამედ აღმავლობის მცდელობა, რომელშიც თქვენი უფროსი თაობა დაკლანავს საკუთარ აზრებთან.
- გრადუალური რეფორმა: არ ცადეთ ერთი წამე გარდაქმნა. ჩანაცვალეთ ნელა − სიმინდის ზეთი რაფინირებული ზეთით, თეთრი პური ხორბალი პურით, ტკბილი საკონდიტრო პროდუქტი ხილის სიმფონიით. პროცესი ყოვლისმომცველი უნდა იყოს.
- ზეწოლა და სპორტი: ჯანმრთელი კვება თავის საკმარია არ არის. მოძრაობა, რეგულარული ფიზიკული აქტივობა, და დაძინების სწორი რეჟიმი − ეს ყველა საბაზო ფაქტორი ერთად უნდა მუშაობდეს.
- ზოგადი განათლება: აიღეთ სერიოზული ბიბლიოგრაფია ჯანმრთელი კვების შესახებ. არ სჯეროთ ინტერნეტის პირველი რიგის ძებნის ჩამონათვალს − კარგი წიგნები, სერტიფიცირებული წაკითხვა, და მეცნიერული საბუთი საჭიროა.
- დაფუძნებული ღირებულებები: ეცადეთ, რომ ჯანმრთელი კვება იყოს არა მხოლოდ აკადემიური ვალდებულება, არამედ ოჯახის ღირებულებებში ჩაღრმა ელემენტი. როდესაც ის კულტურის ნაწილი ხდება, ის უფრო მდგრადი იქნება.
- სპეციალისტების კონსულტაცია: დაუკავშირდით გამოცდილ დიეტოლოგებს, ნიუტრიციოლოგებს, ან სხვა ჯანმრთელობის მექანიზმებს. ნებისმიერი დიეტული ცვლილება იდეალურია, თუ იგი პ
ფოტო: Quang Nguyen Vinh / Pexels
