ხშირად დასმული კითხვები მიგრანტთა ტრაგედიების შესახებ — ექსპერტის პასუხები

გსმენიათ ამბები მიგრანტთა გემების ჩაძირვის, ხანძრების და სხვა ტრაგედიების შესახებ? ამ სტატიაში ვპასუხობთ იმ კითხვებზე, რომლებიც ყველაზე ხშირად იდგმება ასეთი ამბების შემდეგ — პირდაპირი, გახსნილი პასუხებით.

რა იწვევს ასეთ ტრაგედიებს ზღვაში?

მთავარი მიზეზები სამია: გემების ტექნიკური ჩავარდნა, გადატვირთვა და უამინდო ამინდი. მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის მონაცემებით, 2023 წელს მსოფლიოში 8 500-ზე მეტი მიგრანტი დაიღუპა ან დაიკარგა ზღვაში გადაყოლისას. უმრავლეს შემთხვევაში, საკითხი არის ის, რომ ამ ადამიანებს არ აქვთ წვდომა უსაფრთხო, ლეგალურ მარშრუტებზე. როდესაც ისინი იძულებულნი არიან რისკიანი გზები აირჩიონ, შედეგი ხშირად ფატალურია.

რატომ ირჩევენ ადამიანები ასეთ საშიშ მარშრუტებს?

უმრავლეს შემთხვევაში — ალტერნატივის ნაკლებობის გამო. ომები, სიღარიბე, პოლიტიკური დევნა აიძულებს ადამიანებს მშობლიური ქვეყნები დატოვონ. ლეგალური მიგრაციის არხები კი ძალიან რთული ან საერთოდ დახურულია. ყველაზე საშიში მიგრაციული მარშრუტები ზღვის გავლით მოგზაურობა ხშირად ერთადერთ გამოსავალს წარმოადგენს სასოწარკვეთილი ადამიანებისთვის.

ექსპერტთა შეფასებით, მსოფლიოში მიგრანტების 70% იძულებითია — ისინი არ ტოვებენ სახლს სიყვარულით, არამედ გადარჩენისთვის.

ყველაზე საშიში რომელი ზღვითი მარშრუტებია?

ყველაზე სახიფათო სამია: ხმელთაშუა ზღვა (ლიბიისა და ტუნისიდან იტალიაში), კარიბული ზღვა (ჰაიტიდან აშშ-სა და კანადაში) და ბისკაიის ყურე (მაროკოდან ესპანეთში). ზღვითი მიგრაციის რისკები ამ მარშრუტებზე ყოველწლიურად ათასობით ადამიანს ემუქრება სიცოცხლე. ხმელთაშუა ზღვაში, მაგალითად, 2024 წელს დაღუპული მიგრანტების რაოდენობა 40%-ით გაიზარდა წინა წელთან შედარებით.

რეკლამა

როგორ ცდილობენ სახელმწიფოები პრობლემის გადაწყვეტას?

ორ ძირითად მიმართულებაზე მუშაობენ: სამაშველო ოპერაციები და ალტერნატიული გზების შექმნა. ევროკავშირი, მაგალითად, ფინანსდება სანაპირო დაცვას ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში. ამავდროულად, ცდილობენ ლეგალური მიგრაციის არხების გაფართოებას. თუმცა, ევროპული მიგრაციის პოლიტიკა კრიტიკოსები ამბობენ, რომ ეს ღონისძიებები არასაკმარისია პრობლემის მასშტაბთან შედარებით.

რამდენად ხშირია ტრაგიკული შემთხვევები?

საშინლად ხშირია — წელიწადში ასობით ინციდენტი. გაეროს მონაცემებით, 2023 წელს მსოფლიოში 5 000-ზე მეტი მიგრანტი დაღუპულა ზღვაში. ეს მხოლოდ ისეთი შემთხვევებია, რომლებიც ოფიციალურად რეგისტრირდება. რეალური რიცხვი, სავარაუდოდ, ბევრად მაღალია. ყოველ კვირაში ისმის ამბები ახალი ტრაგედიების შესახებ — ჩაძირული გემები, ხანძრები, გაქრობები.

“ვერ ამომეღწია ის რიცხვები, რამდენი ადამიანი იღუპება ზღვაში მიგრაციისას. ეს ჩვენი ცივილიზაციის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი მორალური კრიზისია” — აცხადებს მიგრაციის ექსპერტი მარიო გენტილე.

რა უნდა გააკეთონ მიგრანტებმა, რომ რისკები შეამცირონ?

პირველ რიგში — არ დაენდონ კრიმინალურ ორგანიზაციებს. უსაფრთხო მიგრაცია ოფიციალური არხების ძიება ყოველთვის უკეთესი ვარიანტია, მიუხედავად სირთულისა. თუ ზღვითი მოგზაურობა გარდაუვალია, სასიცოცხლო ჟილეტების არსებობა და ტელეკომუნიკაცია იმ შემთხვევაში, თუ შესაძლებელია, გადამწყვეტი ხდება. ასევე მნიშვნელოვანია, თავისი ოჯახის წევრებმა იცოდნენ მოგზაურობის დეტალები.

რატომ ვერ ხერხდება ტრაგედიების თავიდან აცილება?

მუხლი რამდენიმეა: ფინანსური შეზღუდვები, პოლიტიკური ნება და საერთაშორისო კოორდინაციის ნაკლებობა. სამაშველო მისიები ბევრ ფულს ღირს, ხოლო ქვეყნები ხშირად უარს ამბობენ ერთობლივ დაფინანსებაზე. გარდა ამისა, სანაპირო ზონაში კონტროლი რთულია — ღია ზღვებზე ხომ მუდმივი ზედამხედველობა ნაკლებადაა შესაძლებელი.

საერთაშორისო ჰუმანიტარული უფლების ორგანიზაციების შეფასებით, პრობლემის 80% მოგვარება შესაძლებელია ლეგალური მიგრაციის არხების გაფართოებით.

რა როლი აქვს კლიმატის ცვლილებას ამ პრობლემაში?

მზარდი როლი აქვს, რადგან კლიმატის ცვლილება ზრდის იძულებითი მიგრაციის შემთხვევებს. ღვინის რეგიონების გაუდაბნოვება, ზღვის დონის აწევა და ექსტრემალური ამინდი ადამიანებს ტოვებინებს მშობლიური ადგილები. კლიმატური ლტოლვილები გაეროს პროგნოზით, 2050 წლისთვის კლიმატური მიგრანტების რაოდენობა 200 მილიონს მიაღწევს.

რეკლამა

როგორ გავლენას ახდენს მედია ამ პრობლემაზე?

ორმხრივ გავლენას ახდენს: ერთი მხრივ, იზრდება საზოგადოების ცნობიერება, მეორე მხრივ კი — ზოგჯერ ავრცელებს არასწორ ინფორმაციას. მედია და მიგრაცია სანამ ტრაგედიის შესახებ ამბავს გავავრცელებთ, მნიშვნელოვანია გადავამოწმოთ ისეთი დეტალები, როგორიცაა: რამდენი ადამიანი იყო გემზე, რა იყო ზუსტი მიზეზი, რა სამაშველო ღონისძიებები განხორციელდა.

ჯერ კიდევ გაქვთ კითხვები მიგრანტთა ტრაგედიების შესახებ?

დიახ, ეს რთული თემაა და ბუნებრივია, გაქვთ კიდევ კითხვები. რეკომენდაცია: მიჰყევით რამდენიმე სანდო საერთაშორისო ორგანიზაციას, როგორებიცაა UNHCR (გაეროს ლტოლვილთა სააგენტო), IOM (მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია) და MSF (“ექიმები საზღვრების გარეშე”). ისინი რეგულარულად აქვეყნებენ განახლებულ სტატისტიკას და ანგარიშებს ამ პრობლემის შესახებ.