იცით, რომელ ქვეყანაში დგება პირველად ახალი წელი?

ირინა დათაშვილი
0 წუთიანი წაკითხვა
ფოტო: RDNE Stock project / Pexels

სასაათო სარტყლების მიხედვით, ახალი წლის აღნიშვნა პირველად ყოველთვის იწყება კონკრეტულ გეოგრაფიულ ადგილებში, რომლებიც დედამიწის უმოსახლეველ კუთხეებში მდებარეობენ. ეს ფენომენი ასოცირდება დედამიწის დროის ზონის სისტემასთან, რომელმაც პლანეტა ოცდაოთხ დროის ზონად დაყო. თითოეული ზონა წინასწარი კოორდინირებული დროით (UTC) განსხვავდება, რაც ერთი სამაგიდო სმარტფონის შემოწმებითაც კი დაკვირვებადია, როდესაც სხვადსხვა ქვეყნებში ხარ. ამ სისტემის გამო, პლანეტას ერთი ერთიანი მომენტი არ აქვს, როდესაც ყველა სთავის თავზე ერთდროულად ხელი აწელს ახალ წელს.

თუ მსოფლიო რუკა გადახედავთ, დაინახავთ, რომ კიდევ უფრო აღმოსავლეთით მდებარე რეგიონებში დღე უფრო ადრე იწყება, ხოლო დასავლეთის მხრიდან მოდის დღის ბოლო. ამ პრინციპის საფუძველზე, ღრმა წყნარ ოკეანეში მდებარე კუნძულ ქვესახელმწიფოებში იმყოფებიან მსოფლიოს ის ადამიანები, რომლებიც პირველად აღნიშვავენ ახალ წელს. პირიქით, რომელიმე სხვა უკიდურესი წერტილი, ასევე წყნარ ოკეანეში, იმ ადგილებში რჩებათ, სადაც უკანასკნელი ხელოვნებით ძველი წელი უშენდება.

კირიბატი — მსოფლიოს პირველი ახალი წელი

კირიბატი, ოფიციალურად კირიბატის რესპუბლიკა, ის ქვეყანაა, რომელიც პირველად აღნიშვავს ახალ წელს. ეს კუნძულოვანი სახელმწიფო მდებარეობს წყნარი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში, რომელიც 33 კორალური კუნძულისგან შედგება, სამი ძირითადი ჯამაგირიდან ბიკელა, ფილბერტის და ლაინ ჯამაგირებამდე. კირიბატი ემსახურება UTC+12, UTC+13 და UTC+14 სამ დროის ზონას, რაც ნიშნავს, რომ მის ზოგიერთი ნაწილი კიდეც უფრო ადრეა.

კირიბატის კაპიტალი, ტარავა, მთელი მსოფლიოსთვის პირველი ადგილია ახალი წლის შესრულების თვალსაზრისით. როდესაც ტარავაში გაბნელდება და მე-12 საათი მცირდება დღე, პლანეტის სხვა ცხრა ფიფთსემი პროცენტი ჯერ კიდევ წინა წელიწადში ხმელი. ეს მოდგომა გახდა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი 1995 წელს, როდესაც კირიბატი გადაყვეს UTC+12 დროის ზონიდან UTC+13 და UTC+14 ზონებში, რათა აკვემფიტი მსოფლიოს დანარჩენი ნაწილიდან უფრო ახლოს მოხვდეს. ეს გადაწყობა კირიბატის მოსახლეობাკმაც შეცვალა და მაშინ ღირებული დროის გაკვეთილი პოლიტიკური დებატი გააქტიურა.

რეკლამა
Ad imageAd image

მიდუეის კუნძული — წელი დასრულდება ბოლოს

მაშინ როდესაც კირიბატი პირველი ხდება ახალი წელს, მიდუეის კუნძული რჩება მსოფლიოს იმ ადგილებში, რომელიც ბოლოს უშენდება ძველი წელი. მიდუეის კუნძული, რომელიც აშშ-ის აკვემფიტი ხელისუფლების ქვეშ მოდის, განლაგებულია წყნარი ოკეანეში კირიბატიდან მხოლოდ რამდენიმე ხარი დაშორებით. მეორე მხრივ, მიდუეის გეოგრაფიული მდებარეობა და დროის ზონა (UTC-11) ჯობე კირიბატის და ალერის გიეთ გამოხვევილი ხელი ისეთი, რომ ეს კუნძული ღრმას ღამის შუაღამეშია, როდესაც მსოფლიოს უმეტეს ხელი უკვე ახალი წელი აღნიშნავს.

READ  “ქვებში ნაპოვნი ბედნიერება” - 30 მაისს ნეაპოლში ქართველი ემიგრანტის გამოფენა იმართება

მიდუეის კუნძული მნიშვნელოვანი სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა მე-20 საუკუნეში, განსაკუთრებით მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, თუმცა ამჟამად იგი უძირე აკვემფიტი ხელისუფლების სამეფო სამამულო. დღევანდელი დღის აქ მცხოვრებლები სამთავროების მცირე ჯგუფია, რომელიც მხოლოდ სამეცნიერო და სამხედრო მიზნებით ცხოვრობენ. აქ ძველი წელი ისე გაგრძელდება, რომელიც სხვა ადგილებში უკვე ისტორია გახდა.

დროის ზონები და მათი მნიშვნელობა

დროის ზონის კონცეფცია პირველად მე-19 საუკუნის ბოლოს დაინერგა, როდესაც სამეზობლო გემებმა საჭირო გახადა უფრო ზუსტი დროის სისტემა. კანადის სამეზობლო ინჟინერი სანფორდ ფლემინგი აითვისა ზოგადი უნივერსალური დროის კონცეფცია, რომელმაც განაპირობა დროის ზონის გამოყენება სამთელი მსოფლიოში. მართლაც, 1884 წლის ვაშინგტონის საერთაშორისო კონფერენციაზე ოცდაოთხი დროის ზონა დამტკიცდა, რაც დღის პრაქტიკაა დღემდე.

UTC (უნივერსალური დროის კოორდინაცია), რომელიც ადრე GMT (გრინვიჩის საშუაო დრო) ეწოდებოდა, გახდა საერთაშორისო სტანდარტი. ის გამოითვლება გრინვიჩის მერიდიანის საფუძველზე, რომელიც გადის ლონდონის მეტეოროლოგიის ობსერვატორიის გარშემო. ყველა სხვა დროის ზონა განისაზღვრება UTC-ს თুთიის მიმართებით, დადებითი რიცხვებით აღმოსავლეთით და უარყოფითებით დასავლეთით.

ახალი წელი გლობალურ კულტურაში

ახალი წელი ერთ-ერთი ყველაზე საყოველთაო აღნიშვნაა მსოფლიო რელიგია და კულტურის ის ასპექტი, რომელიც თითქმის ყველა სახელმწიფოში ზეიმდება. თუმცა, სხვადსხვა კულტურამ განასხვავებენ ახალი წელი სხვადსხვა დროს. მაგალითად, ჩინური ახალი წელი (ლუნარული კალენდარის მიხედვით) ჩვეულებრივად ყოთლობის ან მარტის განმავლობაში ხდება, სახელმწიფო რუსეთის ეკატერინ დღის ტრადიციული ახალი წელი რუსული ორთოდოქსალური კალენდარის მიხედვით სხვა დროშია აღნიშნული.

რეკლამა
Ad imageAd image

გამარტივებული ისლამური კალენდარი, რომელიც მუჰამედის ჯამაგირის საფუძველზე, ასევე დაეკვემფიტა თავის ახალი წელ. მსოფლიოში მცხოვრები რა ზომის მოსახლეობა მიჰყვება სხვადსხვა რელიგიურ და კულტურულ ტრადიციებს, არსებობს ასეთი შემთხვევები, როდესაც ხალხი დღელ დღეში რამდენჯერმე აღნიშნავენ ახალ წელს. მსოფლიო გრიგორიანული კალენდარი, რომელიც ამჟამად ყველაზე ხშირად გამოიყენება, კოორდინირებული ინტერნაციონალური სპორტი, ბიზნესი და ხელმოწერილი ხელმოწერილი რუკები.

პრაქტიკული რჩევები

  • დროის ზონა შეამოწმეთ — თუ ვიდეო ზარი ან ონლაინ კონფერენცია გაქვთ აღტკბობილი კირიბატის ან მიდუეის კუნძულის მცხოვრებელთან, გახსოვდეთ მათი გამორჩებული დროის ზონა, რაც შეიძლება დიდი სხვაობა გამოიწვიოს.
  • მოგზაურობისას დროს გაითვალისწინეთ — თუ ღმერთი აპირებთ კირიბატში ან მიდუეის კუნძულში, უცნაური რამ შეიძლება მოხდეს თქვენი კირონომეტრიული აღნიშვნის მიხედვით, რამდენადაც კალენდარი შეიცვლება.
  • ელექტრონული დეველოპმენტი აღჭურვილობა — თქვენი სმარტფონი ან ლეპტოპი ავტომატურად დრო განაახლებს, როდესაც ქვეყნებს შორის გადაიხვევთ, თუმცა ხელით შეცვლა შეიძლება აღმოჩნდეს უსაფრთხოვანი.
  • ახალი წლის გაზეთები და მედია — თუ გსურთ იხილოთ როგორ აღნიშვავენ ახალ წელს კირიბატში, ონლაინ ლაივ ტრანსმითი ხშირად გაჩნდება მსოფლიო მედია ფხვნილი.
  • ისტორიული დაკავშირება — მიდუეის კუნძული უცნაური, მაგრამ ხელმისაწვდომი რეალობა, რომელიც დაკავშირებულია 20-ე საუკუნეს და ამჟამად ადამიანებისთვის პრაქტიკულად შეუხვევი.
  • გლობალური შედეგები — იმის გაცნობიერება, რომ ადამიანი მსოფლიოს სხვ

    ფოტო: RDNE Stock project / Pexels

READ  Alex და Stella: "ჩვენი ოცნებაა, იმერეთში ალექსის სახლი გავაცოცხლოთ და იქ ვიცხოვროთ"
გაუზიარეთ ეს სტატია
ვიზების, ბინადრობისა და საკონსულო პროცედურების მიმომხილველი. 12 წელია წერს ემიგრაციის სამართლებრივ საკითხებზე — ვიზის კატეგორიები, ბინადრობის ნებართვები, პასპორტი და დოკუმენტების ლეგალიზაცია, ლეგალიზაციის პროგრამები ევროპაში. ამზადებს პრაქტიკულ გზამკვლევებს ქართველი ემიგრანტებისთვის ოფიციალურ წყაროებზე დაყრდნობით.
კომენტარები ჯერ არ არის