ტრიუმფალური თაღი პარიზში ანტიკური სტილის არქიტექტურული ძეგლი და საფრანგეთის დედაქალაქის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი სიმბოლოა. ის ლუვრისა და ვერსალის სამეფო რეზიდენციების დამაკავშირებელ ისტორიულ ტრიუმფალურ გზაზე მდებარეობს. მისგან სხვადასხვა მხარეს თორმეტი სხივი – პროსპექტი – მიემართება. ამ თორმეტიდან ერთი სახელგანთქმული ელისეს მინდვრებია. ტრიუმფალური თაღი ყოველი მხრიდან მოჩანს და მის სანახავად ყოველწლიურად უამრავი ფრანგი და უცხოელი ტურისტი მიდის. მიუხედავად იმისა, რომ მისი აგებიდან 180 წელზე მეტი გავიდა, ის დღესაც მსოფლიოს ყველაზე დიდი ტრიუმფალური თაღია.
ტრიუმფაური თაღის ისტორია
ნაპოლეონ I ბონაპარტემ 1806 წელს, აუსტერლიცთან ავსტრიისა და რუსეთის გაერთიანებული ჯარების დამარცხებიდან ერთი წლის შემდეგ, ბრძანა, რომ რევოლუციისა და სამხედრო გამარჯვებების აღსანიშნავად ტრიუმფალური თაღი აეგოთ. პროექტს არქიტექტორი შალგრენი ხელმძღვანელობდა.
1810 წელს ნაპოლეონმა ცოლად ავსტრიის პრინცესა მარია-ლუიზა მოიყვანა. მას ამ თაღქვეშ უნდა გაევლო, მაგრამ შენობის დასრულება ვერ ესწრებოდა და საზეიმო დღისთვის თაღის დეკორაცია შექმნეს.
1811 წელს გარდაიცვალა პროექტის არქიტექტორი, 1821 წელს კი ნაპოლეონიც, ისე, რომ მან მის მიერვე ინიცირებული პროექტის დასრულებას ვერ მოესწრო.
თაღის მშენებლობა იმპერატორ ლუი-ფილიპეს დროს 1836 წელს დასრულდა არქიტექტორ აბელ ბლუეს წყალობით.
1840 წელს თაღქვეშ კორტეჟმა ნაპოლეონის ნეშტი ჩაატარა. ასეთივე პატივი ერგო ვიქტორ ჰიუგოს, სახელგამთქმულ ფრანგ მწერალს, აგრეთვე, სხვა ცნობილ ფრანგ მოღვაწეებს.
1921 წელს თაღქვეშ შედგა უცნობი ჯარისკაცის დაკრძალვის ცერემონია. ქვაზე წარწერაა: “აქ განისვენებს ფრანგი ჯარისკაცი, რომელიც სამშობლოსთვოს 1914-1918 წლებში დაიღუპა”.
თაღზე მრავალი ბარელიეფი და ქანდაკებების ჯგუფია. მაგალითად, “მარსელიოზა”, “ტრიუმფი”, “წინააღმდეგობა”, “მშვიდობა”. თაღის შიგნით, კედლებზე, ამოკვეთილია ფრანგების გამარჯვებებით დასრულებული ბრძოლები და წარმატებული სამხედრო მეთაურების სახელები, კერძოდ, 128 ბრძოლისა და 660 გენერლის.
ტრიუმფალური თაღის გარშემო ჯაჭვებით გადაბმული 100 გრანიტის ქვაა – სწორედ ამდენ ხანს გაგრძელდა ნაპოლეონ ბონაპარტის მეორე მმართველობა.
თაღში განთავსებულია მუზეუმიც. იქ არა მხოლოდ რევოლუციურ და სამხედრო ბატალიებთან დაკავშირებულ ექსპონატებს იხილავთ, არამედ ინტერაქტიური ეკრანების საშუალებით შორეული, ისტორიისთვის მნიშვნელოვანი მოვლენების შუაგულში გადაინაცვლებთ.
თაღის ზემოთ არის საუცხოო გადმოსახედი მოედანი. მასზე ასასვლელად 284 საფეხურის დაძლევა მოგიწევთ, თუ ლიფტით ისარგებლებთ – 46-ის.
აღსანიშნავია, რომ ერთ-ერთი თავდაპირველი პროექტის მიხედვით, ძეგლს სპილოს ფორმა უნდა ჰქონოდა, რომელშიც მუზეუმი უნდა მოეწყოთ.
ყოველი წლის 14 ივლისს, ბასტილიის აღების დღეს, ტრიუმფალურ თაღთან დიდი სამხედრო აღლუმი იმართება. პარიზელებსა და დედაქალაქის სტუმრებს იქ გვირგვინები და ცოცხალი ყვავილები მიაქვთ. საზიმო ცერემონიაში მონაწილეობას იღებენ ქვეყნის პრეზიდენტი და ცოცხლად დარჩენილი ვეტერანები.
თაღის სიმაღლე 50 მეტრია, კამარის სიმაღლე – 29 მეტრი, სიგანე – 45 მეტრი.
ტრიუმფალური თაღის ზუსტი მისამართია – შარლ დე გოლის მოედანი (იგივე “ეტუალი”, ანუ “ვარსკვლავი”).
ტრიუმფალურ თაღამდე მისასვლელად ისარგებლეთ:
– მეტროთი: 1-ლი, მე-2 და მე-6 ხაზი (სადგური Charles de Gaulle — Etoile).
– ავტობუსით, №22, 30 31, 52, 73, 92, გაჩერება Charles de Gaulle — Etoile.
ტრიუმფალური თაღის მუშაობის რეჟიმი:
– 2 იანვარი-31 მარტი: 10.00-22.30;
– 1 აპრილი-30 სექტემბერი: 10.00-23.00;
– 1 ოქტომბერი-31 დეკემბერი: 10.00-22.30.
ბილეთების ღირებულებაა:
– მოზრდილებისთვის – 16 ევრო; 18 წლამდე – უფასოდ.
ბილეთების ონლაინ რეჟიმში შესაძენად ან სხვა დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად ეწვიეთ ოფიციალურ საიტს: https://www.paris-arc-de-triomphe.fr.
