საბერძნეთში სტუმრობის დროს ভ্রমণকারীদের წინაშე უჩნდება განსაკუთრებული შესაძლებლობა — წელიწადის ერთ-ერთი ყველაზე გრანდიოზული და ფერადი დღესასწაულის, „აპოკრიესის” კარნავალის დათვალიერება. ეს ღირებული კულტურული ღონისძიება თებერვლის ბოლოდან იწყება და კვირის ბოლო დღეებში აღწევს თავის პიკს, რომელიც სახალხო მსვლელობებში იქცევა. საბერძნეთის მასშტაბით ჩატარებული ეს კარნავალი დაკავშირებულია ხელმძღვანელ სამართლებრივ და რელიგიურ მოვლენებთან, რომელთაც ქრისტიანულმა ტრადიციამ საფუძველი ჩაუყარა.
„აპოკრია” ბერძნული ტერმინი ნიშნავს ხორცისგან თავის შეკავებას, რაც მის სახელწოდებაშეც აისახება. სიტყვა „Carnival” კი ლათინური წარმოშობის, carnem levare, რაც ასევე ხორცისგან თავის შეკავებას გულისხმობს. ეს კარნავალი იწყება სამი კვირით ადრე მაქვიანელი მარხვამდე, რომელიც ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი პერიოდია ქრისტიანულ კალენდარში აღდგომის წინ.
აპოკრიესის ისტორიული ფესვები და მითოლოგიური ბაზა
საბერძნეთში კარნავალის ფენომენი ძველი დროიდან იღებს საწყისს, კერძოდ მითოლოგიური დიონისესისგან — ბერძნული მითოლოგიის ღმერთი, რომელიც ნაყოფიერების, ღვინის და გართობის პატრონი ითვლება. ატიკური აქტორობის ხანიდან დაწყებული, რელიგიური წეს-ჩინებები დიონისესის პატივისცემით ეტლების აღლუმით იწყებოდა. ამ ეტლებს მოჰყვებოდა ნიღბებში გამოწყობილი მომღერლები და მოცეკვავეები, რომელთაც ხალხი ნიმუშის სახით მიჰყვებოდა. ეს ანტიკური ტრადიცია დაკავშირებული იყო კულტისა და რელიგიური აღმზიდელობის განსაკუთრებული ფორმებთან.
თუმცა აპოკრიეს მეცნიერული და ეკლესიის მხრიდან აღიარებული მნიშვნელობა ქრისტიანობის აღქვეულებაში განსაზღვრული იყო — ეს პერიოდი სამოსხეობის დროა, როდესაც ადამიანი გარკვეული აღკვეთილებიდან გაშვებულია. ეს ტრადიცია დღემდე აქტუალური რჩება საბერძნეთში და განსაკუთრებით შთამბეჭდავი სანახაობაა ქვეყნის სხვადასხვა კუთხეში, სადაც ადგილობრივი ტრადიციებისა და რელიგიური პრაქტიკების სინთეზი ხდება.
სხვადასხვა ქალაქებში აპოკრიესის უნიკალური ტრადიციები
საბერძნეთის კარნავალი გამორჩენილია მეტად გრანდიოზულობით სამეთოდო რეგიონებში, განსაკუთრებით რამდენიმე historious ქალაქში, რომლებმაც საკუთარი ტრადიციული ფორმები შექმნეს. ეს ადგილები უჩვეულოდ ღვარძლიანი კულტურული აღმჭურველობის წარმომადგენელია, რომელიც თაობიდან თაობაში გადაცემულია.
ქალაქ ნაუსაში, რომელიც მაკედონიის HistoryChanged ნაწილშია მდებარე, კარნავალი ცნობილია თავისი საუცხოო ნიღბებითა და ძველი ტრადიციული სამოსებით. აქ ნიღბის ძირითადი ფერები თეთრი და წითალია, რომელთა სიმბოლიზმი სიკვდილსა და აღდგომაზე მიუთითებს — ეს წიბოთი არის სიმბოლიზაცია ახალი ცხოვრებისა. მოთავსებული კოსტუმები, განსაკუთრებით კი თვდაყირა ულვაშები, რომელთა განზრახვა ადგილობრივი მკვიდრების დაუოკებელი სულის წარმოაჩენა არის, კულტურული კერძოთეუბ დღესასწაულის ელემენტებს ქმნიან. ამ კოსტუმების უმეტესობა, მათი ფერაპენი და დიზაინი, რუსული ქართული „ბერიკაობის” ტრადიციებიც კი მოგაგონებთ, რაც ზოგადი მედიტერანული დღესასწაულების გამოფენებასთან დაკავშირებულია.
ქსანთის ქალაქი, თავის მხრივ, სხვა ტიპის კარნავალის ტრადიციით აღიარებულია. აქ, მდინარის ხიდის სიახლოვეს, კარნავალის ბოლო კვირას უზარმაზარი კოცონი აკვეთ იწვის, რომელზეც ადამიანის ფიგურა მოთავსებულია. ეს დაწვის რიტუალი მღრმა სიმბოლიკის ტარია — ის წარმოადგენს ყოველივე ბოროტის, უბედურების და წყევლის წაგებას, ნეგატიური ენერგიის აღმოფხვრას, რომელიც მხოლოდ მარხვის პერიოდის დაწყებით ხდება შესაძლებელი.
კანტორა, მედიტერანული დღესასწაულების ერთ-ერთი ყველაზე აღღმწერი ცენტრი, ოქროსფერი ორსაუკუნოვანი საკარნავალო ტრადიციით გამოირჩევა, რომელიც თავისი კერძოთეუბობით მომხიბლა მდელარი მოსახლეობა მთელ რეგიონში. აქ განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება ხის ჯოხზე ძაფით დაკიდებული მოხარშული კვერცხის დაჭერის ტრადიციას. ეს პრაქტიკა მარხვის დაწყების მანიშნებელი ტრადიციად დამკვიდრდა კანტორაში, რომელიც ღრმა რელიგიური სიმბოლიკით გაჯერებულია: „კვერცხით იკეტება პირი მარხვისთვის და კვერცხითვე ხსნილდება აღდგომის ღამეს”. ეს კვერცხის მოტივი წარმოადგენს ზოგადად ცხოვრების გაგრძელების მოტივს, აღორძინებას და უამრავი ახლებური აბორტებაა.
პატრას ქალაქი, რომელიც საბერძნეთის სამხრეთ ნაწილშია მოთავსებული, აპოკრიესის კარნავალში ბადალი არ ჰყავს მთელ ქვეყნეში თავისი მრავალრიცხოვნობით, ცეცხლოვანი რითმებით, საოცარი ფერადი კოსტუმებითა და ელეგანტური ნიღბებით. პატრა მხედელოდ ითვლება კარნავალის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული და ვიზიტორულად მიმზიდველი წერტილი.
კარნავალის რელიგიური და კულტურული მნიშვნელობა
აპოკრიეს კარნავალი მხოლოდ გართობის ღონისძიება არ არის — ის მდელარი მნიშვნელობის ღირებული რელიგიური მოვლენაა ბერძნული ორთოდოქსული ტრადიციაში. ეს წესი წარმოადგენს გარკვეული სხეულოვანი აღკვეთის წინ ბოლო მოწვევას, რომელიც მაქვიანელი მარხვის შემდეგ დაწყებული იქნება. მოსახლეობა, მიუხედავად რელიგიური აღბეჭდიანობის შუასოს, ეკლესიის განწესებული საქმიანობების გარშემო ჰიერიტი ცხოვრობს.
კარნავალი ასევე დაკავშირებულია ომეს საფხეკი ფენომენებთან — ის ხელისუფლების საერთო განკარგულების უკუღმები სიმბოლურ რეჟიმში წარმოშობს, სადაც ჩვეულებრივი სოციალური სტრუქტურა დროებით გარდაიქმნება. ნიღბების ტარება არა მხოლოდ გასახალისებელი ელემენტია, არამედ ღრმა კულტურული პრაქტიკა, რომელიც ადამიანებს საშუალებას აძლევს მათი პირადი იდენტიფიკაციას გარკვეულწილად ჩამოუშვან და უფრო თავისუფალი გაქცეულობით იმოქმედონ.
აპოკრიეს კარნავალის მრავალფეროვნება და გლობალური მნიშვნელობა
აპოკრიესის კარნავალის შესახებ უჩვეულოდ დაუსრულებლად შეიძლება საუბარი, თუნდაც იმიტომ, რომ მისი მრავალფეროვნება სხვადასხვა ქალაქებისა და რეგიონის ადგილობრივი ტრადიციებიდან გამომდინარე უზოমად მრავალფეროვანია. ყველა ეს ტრადიციები, კითხავს თუ არის ნაუსა, ქსანთი, კანტორა თუ პატრა, შერწყმული და დაკავშირებული საერთო რელიგიური სული-სულის გაკავშირება, რომელიც აერთიანებს საბერძნეთის მოსახლეობას.
საბერძნეთის კარნავალი აქვე ხელს უწვდომელი ხელმძღვანელი კულტურული ღირებულება პანევროპული საზოგადოებისათვის. ის წარმოადგენს კულტურულ გრძელმძღვანელობის საოკე მაგალითი, რომელიც შენ-თავილ საფუძველზე მდგარი ცივილიზაციის აღიარება-აღნიშვნის ფორმაა. ამ დღესასწაულის დროს ატმოსფერი აღფრთოვანებელია და სულმიფიო, ხოლო ამ პერიოდის ყოველი აქტივობა დასაბუთებულია დიდი კ
ფოტო: K / Pexels
