საბერძნეთში სამიგრაციო პოლიტიკის ყველაზე მნიშვნელოვანი ინიციატივა ბოლო წლებში მოხდა 5078/2023 კანონის ამოქმედებით, რომელმაც HistoriCalmly შეცვალა ათასობით არალეგალი მიგრანტის სტატუსი. ეს კანონი პირველად სთავაზობს სამწლიან ბინადრობის ნებართვებს იმ უცხო მოქალაქეებისთვის, რომლებიც საბერძნეთში მინიმუმ სამი წელი ცხოვრობენ და კანონიერი სამუშაო ადგილი აქვთ. მას შემდეგ, რაც ელექტრონული პლატფორმა გაიხსნა განმცხადებლების რეგისტრაციისთვის, პროცესი აღმოჩნდა ზომის თხოვნილების უკეთ მოწოდებელი, ვიდრე ოფიციალური სტრუქტურები უფრთხებდნენ.
ამ რეფორმის პოპულარობა აშკარაა რიცხვებიდან: მხოლოდ რამდენიმე კვირის განმავლობაში 5000-ს ჯამი განაცხადი შევიდა, ხოლო თავად პლატფორმას 10000-ზე მეტი ინტერესებული პირი ეწვია. ეს მაჩვენებელი გვიჩვენებს, რამდენად დიდი მოთხოვნილება იყო ოფიციალური სამიგრაციო კანალების მიმართ და როგორი აკუტური პრობლემა ყოფილა არალეგალი სტატუსი ათასობით ემიგრანტისთვის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე.
კანონის ძირითადი დებულებები და მოთხოვნები
5078/2023 კანონი დაფუძნებულია მარტივი, მაგრამ მკაფიო პრინციპებზე, რომელიც შექმნილია ელეგანტური გამოსავლის მიზნით. პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი მოთხოვნა ის არის, რომ განმცხადებელმა უნდა აკმაყოფილოს სამი წლის მინიმალური ბინადრობის პერიოდი საბერძნეთში. ეს პერიოდი წარმოადგენს ისეთ ხანგრძლივობას, რომელიც საკმარისი ჩვლება მოსახლეობის ინტეგრაციის პროცესს და ქვეყნის საკანონმდებლო სისტემასთან გაცნობის სახით.
მეორე უპირველესი მოთხოვნა უკავშირდება შრომის ბაზარზე ოფიციალურ დასაქმდებას. განმცხადებელი პირი სამუშაო ხელშეკრულებაზე უნდა ხელი მოაწეროს, რომელიც დაფიქსირებული იქნება ყველა შესაბამის რეგისტრაციო სისტემაში. ეს მოთხოვნა ორმხრივი სარგებელი იძლევა: ერთის მხრივ, მიგრანტი ღებულობს კანონიერ დაცვას და მუშაობის უფლებას, მეორის მხრივ კი, საბერძნეთი თავის ეკონომიკაში ჩართავს დამატებით ადამიანურ რესურსს, რომელიც აკმაყოფილებს ლოკალური ბაზრის მოთხოვნილებებს.
კანონის ქვემდებარე ნორმა კი ის ის, რომ განმცხადებელი სამოქმედო ხელშეკრულება უნდა გააკეთოს არაუგვიანეს 2024 წლის 31 დეკემბრამდე. ეს ვადა ეტაპობრივი სამიგრაციო რეფორმის სიმბოლოა, რომელიც მოწოდებულია შიდა პოლიტიკის და ევროპული სტანდარტების დაკმაყოფილების გზითი.
განაცხადების მიღების პროცესი და სტატისტიკა
დაპატიმრების შემდეგ რომ პლატფორმა საჯაროდ გაიხსნა, შედეგი ტყუილი არ იყო. ხელმისაწვდომი ინფორმაციის თანახმად, პირველი პერიოდში 5000-მდე განმცხადებელი შევიდა, რაც ნიშნავს წლების განმავლობაში დაგროვილი უკმაყოფილების გაფეთქებას. ამ რიცხვიდან უკვე 828 პირი მიიღო დადებითი გადაწყვეტილება და დააფუძნა ე.წ. “ლურჯი ცნობა” — ოფიციალური დოკუმენტი, რომელიც აბრუნებს ჩვენთვის სამ წელზე მეტხანს საბერძნეთში ცხოვრების უფლებას.
“ლურჯი ცნობის” მიღება თავისთავად რევოლუციური შედეგია მიგრანტების დღეს-დღე-კიდეგ ცხოვრებისთვის. ამ დოკუმენტის მქონე პირი ოფიციალურად ჩაითვლება სამოქმედოდ რეგისტრირებულ უცხო მოქალაქედ, რაც ნიშნავს, რომ შეუძლია: ოფიციალურად მუშაობა ნებისმიერი სამეწარმო სეგმენტში, სამშობლოში თავისუფლად მოგზაურობა იმ შიშის გარეშე, რომ ბრუნდებისას დეპორტირებული იქნება, ბანკში ანგარიშის გახსნა და ფინანსური სერვისების დაკომისიონება, ჯანმრთელობის დაზღვევის მიღება და ძირითადი სოციალური მომსახურებებზე დაკლიმი.
რეგისტრაციის კიდევ ერთი დამატებითი შედეგი იყო ინფორმაციული კამპანიის მდგომარეობა. პლატფორმა გაიხსნა განმცხადებლებისთვის, მაგრამ ასევე დაინტერესებული მოქალაქეებისთვის, რომელთაც მხოლოდ ინფორმაცია სჭირდათ. სულ ის პლატფორმას ეწვია 10000-ზე მეტი პერსონა, რაც ნიშნავს, რომ ინტერესი არის არა მხოლოდ კონკრეტულ მოთხოვნის მზადყოფნიდან, არამედ კანონის განმარტებისა და მისი გამოყენების შესაძლებლობის ჯერ კიდევ გაურკვევლობიდან.
მიგრაციის მინისტრის პოზიცია და ეკონომიკური მოტივაცია
მიგრაციისა და თავშესაფრის მინისტრი დიმიტრის კერიდიმი აცხადებს, რომ ეს კანონი განკუთვნილია არა მხოლოდ ემიგრანტების კანონიერთან დასახმარებლად, არამედ ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემების გადაჭრისთვისაც. მისი თქმით, საბერძნეთში დიდი დეფიციტი არსებობს შრომის ბაზრის ნებისმიერ სეგმენტში — რეგიონებში, ქალაქებში, აგროსექტორში, ტურიზმში და სერვის ინდუსტრიაში.
კერიდიმის პოზიცია რეალისტიკული და ხელმისაწვდომი: ის აღიარებს, რომ საბერძნეთს ჯდება გააკეთოს არჩევანი. მერე, რომელ რეალობას აკმაყოფილებს: ქვეყნის დემოგრაფიული კრიზისი (დაბერებული მოსახლეობა, დაბალი ჩასახლების მაჩვენებელი) და შრომის ბაზრის დეფიციტი, ან კი თავი აღარ აკვებს ის ხელმუშა, რომელიც უკვე აქ არის და საფრთხეს არ წარმოადგენს. რა შედეგი? იმ სიტყვებში ისაა — ყველაზე პრაქტიკული გზა: ის პირი, რომელიც უკვე მინიმუმ 3 წელი ცხოვრობს საბერძნეთში და ფილტრირდა ქვეყნის გარკვეული რეალობის მეშვეობით, აღვეძებთ და დავუშვებთ ოფიციალურ მოქმედებაში.
ხანგრძლივობა და მისამართების გაკითხვა
კანონის ერთი მნიშვნელოვანი ასპექტი მისი ხანგრძლივობის განსაზღვრა არის. კანონი მოქმედია 2024 წლის 31 დეკემბრამდე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ეს არის დროითი პროგრამა, რომელიც წინამწერი საცდელი პერიოდი, რომლის შემდეგ შეიძლება გა განახლება, გამკაცრება ან მთელი სახით შეცვლა.
ამ დეკემბრის 31-ის საზღვრით, ზღვარი გამოიკვეთება და მიიწურება, რაც იმას ნიშნავს: თუკი ვინმე ეტაპობრივად ახლოვდება მის მოთხოვნების დაკმაყოფილებას (მაგალითად, უკვე 2,5 წელი ცხოვრობს საბერძნეთში და ელის 3 წლის დასრულებას), ის უნდა მოიმალოს კიდევ დარჩენილი თვეების განმავლობაში, რადგან თუ ამ ვადის შემდეგ არ განაცხადა, ის დაკარგავს ხელმისაწვდომობას ამ კონკრეტული პროგრამის მიმართ. ეს ზღვარი ფილტრობის რეალური პირობა აკეთებს: მხოლოდ იმ ორგანიზებული ემიგრანტები მიიღებენ დაცვას, რომელთაც საკმარისი დრო ქონდათ პროცესის შესახებ გაცნობებად და განმცხადებლობის დასაწერად.
პრაქტიკული რჩევები
- დროულად მოიქცეთ — დეკემბრის 31 არის გამკაცრებული ვადა, რაც ნიშნავს, რომ განაცხადი სამჭირო ყველა დოკუმენტაციით უნდა დამზადდეს უნიკ ამ თარიღის დღეობით, ისე რომ არ დაკარგოთ უფლება
- შეამოწმეთ სამუშაო ხელშეკრულებით — უზრუნველყავით, რომ თქვენი დასაქმდების კონტრაქტი სრულად რეგისტრირებული
ფოტო: Diego F. Parra / Pexels
