ფრენის დროს ერთი არასწორი ქმედება შეიძლება საფრთხეს უქმნიდეს მთელ თვითმფრინავს — და დღეს ეს უკვე შეიძლება ძვირი დაგიჯდეს. 2024 წელს თურქეთმა ახალი რეგულაციები შემოიღო, რაც მგზავრებს 70 დოლარის ჯარიმას ემუქრება გარკვეული წესების დარღვევისთვის. მაგრამ ეს მხოლოდ დასაწყისია — ბოლო წლებში საერთაშორისო ავიაციაში უსაფრთხოების ნორმები უფრო მკაცრდება, და ქართველი ემიგრანტები უფრო ხშირად ავიონით მგზავრობენ სამუშაო ან საოჯახო ვიზიტებისთვის.
თავიდან ავირიდოთ ზედმეტი ხარჯები და უსიამოვნო სიტუაციები — ცოტა ყურადღება და წესების ცოდნა საკმარისია.
ნაბიჯი 1: გაიცანით ახალი უსაფრთხოების სტანდარტები
თანამედროვე ავიაციაში უსაფრთხოების ნორმები ყოველ წელს მკაცრდება. თურქეთის სამოქალაქო ავიაციის ორგანოს (SHGM) ძალოვანი დებულებით, მგზავრებმა ადგილზე უნდა დარჩნენ მანამ, სანამ თვითმფრინავი სრულად არ გაჩერდება.
ეს არის უსაფრთხოების ღვედის ნიშნები: “Fasten Seat Belt” (შეკრული ღვედი) და “No Smoking” (მოწევის აკრძალვა). როცა ამ ნიშნულებზე ნათება ჩქეფს, ყველა მგზავრს ადგილზე დარჩენა უწევს.
FAA-ს (ფედერალური ავიაციის ადმინისტრაცია) მონაცემებით, ფრენის დროს ინციდენტების 23% ხდება სწორედ დაშვებისა და ჩამოსვლის ფაზაში, როცა მგზავრები ღვედს იხსნიან და ფეხზე დგებიან.
ნაბიჯი 2: დაიმახსოვრეთ “უსაფრთხო მომენტის” ნიშნები
ყველა თვითმფრინავში არის სპეციალური აუდიო და ვიზუალური სიგნალები. შეისწავლეთ ეს ენა:
• ღვედის ნიშანი ნათურებზე — ადგილზე დარჩენა
• კაბინის ნათება სრულად ჩაირთო — შეგიძლიათ შეკრებული პოზიციის მიღება
• სტიუარდესები ადგომაში არიან — უსაფრთხო სიგნალი
• კაპიტნის გამოცხადება “კაბინის ეკიპაჟისთვის, ადგილები” — გადმოსვლის მომზადება
ბევრი ქართველი მგზავრი ფიქრობს, რომ თვითმფრინავის შეჩერება ყველაფერს ნიშნავს. არა — ჯანმრთელობის რჩევები მგზავრობისას მნიშვნელოვანია, ავიონმა საპარკინგე პოზიციაში ჩავიდეს.
ნაბიჯი 3: გაიგეთ ჯარიმის მექანიზმები
თურქეთში ახლა არამხოლოდ სტიუარდესებმა შეგიძლიათ შენიშნონ დარღვევა — ზოგ რეისზე საკონტროლო კამერებიც მუშაობს. ჯარიმის პროცედურა ასე გამოიყურება:
1. დარღვევის ფიქსაცია (სტიუარდესა ან კამერით)
2. მგზავრის პერსონალური მონაცემების აღება
3. ადმინისტრაციული ოქმის შედგენა
4. 70 დოლარის ჯარიმის გადახდის ვალდებულება
თუ მგზავრი ინაღობს ან უარს ამბობს პერსონალურ მონაცემებზე, შეიძლება დამატებითი საჯარიმო სანქციები იყოს. ზოგიერთ შემთხვევაში შეიძლება აეროპორტში სპეციალურ თანამშრომელთან გასვლაც მოუწიოს.
ნაბიჯი 4: განასხვავეთ განსხვავებული ტიპის ფრენები
ყველა ფრენა ერთნაირი არ არის. საქართველოს საავიაციო ახალი ამბები რეგულაციები ცვალებადია:
შიდა რეისები თურქეთში: ყველაზე მკაცრი კონტროლი
საერთაშორისო რეისები თურქული კომპანიებით: მსგავსი წესები
უცხოური ავიაკომპანიების რეისები თურქეთში: ადგილობრივი კანონების გამოყენება
ტრანზიტული რეისები: ნაკლები შმოწმება, მაგრამ წესები იგივეა
ყოველ შემთხვევაში, უსაფრთხოების ინსტრუქციები ყურადღებით მოისმინეთ. ზოგიერთ რეისზე დამატებითი წესები შეიძლება იყოს — მაგალითად, პანდემიისთანავე დაკავშირებული ან ამინდის პირობების გამო.
ნაბიჯი 5: შეისწავლეთ ინციდენტების თავიდან აცილების გზები
ყველაზე ხშირი დარღვევები, რაც ჯარიმას იწვევს:
• ღვედის გახსნა ღვედის ნიშნის ჩანარვებამდე
• ფეხზე დგომა თვითმფრინავის სრული შეჩერებამდე
• ბარგის აღება ზედა თაროდან უსაფრთხოების ნიშნის არსებობისას
• ტუალეტში წასვლა კრიტიკულ მომენტებში
• მობილური ტელეფონების ჩართვა რეჟიმის გარეშე
ICAO-ს (საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის ორგანიზაცია) კვლევით, ამ ტიპის დარღვევები ყველაზე ხშირად ემიგრანტ მგზავრებს ხვდებათ, რადგან სხვადასხვა ქვეყნის ნორმებს არ არიან მიჩვეულნი.
ფოტო: Martijn Stoof / Pexels
