ბიომრავალფეროვანი ტერიტორიები წარმოადგენს პლანეტის ყველაზე ღირებულ ბუნებრივ განძებს. ეს რეგიონები, რომელსაც ხშირად „ბიომრავალფეროვნების ცხელი წერტილებს” უწოდებენ, იცავს უთვალავი სახეობის კომპლექსურ ეკოსისტემებს და გვაწვდიან უმთავრესი ინფორმაციას ჩვენი მსოფლიოს ბუნებრივი სიმდიდრის შესახებ. მათ მდიდარი ბიომრავალფეროვნებას განაპირობებს მრავალი ფაქტორი — ხელსაყრელი კლიმატი, მრავალფეროვანი ტოპოგრაფია, მაღალი ზღვის დონე წვერისა და, უმთავრესად, ევოლუციური იზოლაცია, რომელმაც ათასწლეულების განმავლობაში უნიკალური სახეობების განვითარებაში ხელი შეუწყო.
ამ ბიომრავალფეროვან ცხელ წერტილებში, უთვალავი სახეობა თანაარსებობს რთულ ეკოლოგიურ ქსელებში, რომელთაგან თითოეული თამაშობს გადამწყვეტ როლს თავისი ეკოსისტემის ბალანსის შენარჩუნებაში. მოცემულ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ 10 ქვეყანას, რომელიც გამოირჩევა განუმეორებელი ბიომრავალფეროვნებით და რომელთა დაცვა ჩვენი ყველაფრის ტრაგედია იქნება.
ბრაზილია — ამაზონის უმეფო
ბრაზილია, უსაეჭოდ, მსოფლიოს ყველაზე ბიომრავალფეროვანი ქვეყანა, რომელიც ამაზონის ტროპიკული ტყის უმრავლესობის სახლი. ეს წერტილი მხოლოდ ბიომრავალფეროვნების კაталოგი არ არის, არამედ სიცოცხლის კვანტური ხაფანი, რომელიც კიდევ მეცნიერებმა ბოლოს არ გამოკვლეული. ამაზონის ტროპიკული ტყე, რომელიც 5.5 მილიონ კვადრატული კილომეტრს მოიცავს, გამორჩენილია განუმეორებელი მრავალფეროვნებით.
ბრაზილიის მრავალფეროვანი ეკოსისტემა იცავს სხვადასხვა სახეობებს, რომელთა შორის იაგუარები, პიტონები, სპილოს თევზი, ღამის მაიმუნები და ტუკანი — ხოლმე ვენეტიანული ფრინველი, რომელიც ამაზონის ტყის აუცილებელი ნაწილია. ამ რეგიონში აღმოჩენილი მცენარეთა სახეობების უმრავლესობა ადაპტირებული იყო ტროპიკული რეგიონის მაღალი ტენიანობისა და თბილი ტემპერატურის პირობებში. ბრაზილიის ბიომრავალფეროვნებაში რიცხოვდება დაახლოებით 10% მსოფლიოს ცნობილი სახეობებისა, რაც გამოხატავს ამ რეგიონის გლობალურ მნიშვნელობას.
ინდონეზია — კუნძულების სიმდიდრე
ინდონეზია, რომელიც 17,000-ზე მეტი კუნძულისგან შედგება, წარმოადგენს ბიომრავალფეროვნების სხვა საბეჭდი ფიქრელი. ეს უდიდესი არქიპელაგი, რომელიც წაწურებული აზიის სამხრეთიდან აფრიკის ჩრდილო-დასავლეთამდე, არის ევოლუციური ბლანშირების უნიკალური ლაბორატორია. თითოეული კუნძული, რომელიც ხანგრძლივი დროის განმავლობაში იზოლირებული იყო, განვითარდა საკუთარი უნიკალური ფაუნითა და ფლორით.
ინდონეზიის ტროპიკული ტყეები მდიდარია ისეთი იშვიათი სახეობებით, როგორიცაა ორანგუტანები, რომელთა კოგნიტური უნარი მათ ადამიანის ყველაზე ახლოს მოთავსებული ნათესავებს გხდის, სუმატრული ვეფხვი, რომელიც გადაშენების პირას დგას, და კომოდოს დრაკონი — განუმეორებელი ზღვის ხვლიკი, რომელიც ადამიანის სიმაღლეს აღწევს. ინდონეზიის წყლებში მდებარე მარჯნის სამკუთხედი, რომელიც ფილიპინებს, ინდონეზიას და პაპუა ახალი გვინეა შორის წაწურებულია, ზღვის ბიომრავალფეროვნების მკვეთრი ცენტრია, სადაც ათას ჩამნიშვნელი მარჯნის სახეობა თანაარსებობს.
ჩინეთი — კონტრასტული ეკოსისტემები
მიუხედავად მისი მრავალრიცხოვანი მოსახლეობისა, ჩინეთი კვლავ წარმოადგენს ბიომრავალფეროვნების მნიშვნელოვან რეზერვუარს. ეს ვიშაპი-სახელმწიფო, რომელიც სამხრეთ აზიის ისტორიული და კულტურული ცენტრია, იკავებს ინტენსიურად მრავალფეროვან ეკოსისტემებს. სამხრეთის ტროპიკული ტყეებიდან ჩრდილოეთის ზომიერი ტყეებამდე, ჩინეთი ფლორა-ფაუნის უჩვეულო მრავალფეროვნების გამოკვეთილი მაგალითია.
აქ ბინადრობს ისეთი მომსახურე სახეობები, როგორიცაა გიგანტური პანდა, რომელიც ჩინეთის ეროვნული სიმბოლო და კონსერვაციის საერთაშორისო ბილეთი გახდა, თოვლის ლეოპარდი, რომელიც ტიბეტის მაღალ მთებში ბინადრობს, და იშვიათი სამხრეთ ჩინური ვეფხი. ჩინეთის ტყეებში აღმოჩენილი მცენარეთ სახეობის მდიდარი არსენალი მრავალი თანამედროვე მედიკამენტის სათავე იყო, რაც მათ კონსერვაციის პრიორიტეტულობას აქცევს.
კოლუმბია — ენდემიზმის ციტადელი
ორი კონტინენტის გზაჯვარედინზე მდებარე კოლუმბია ბიომრავალფეროვნების ცხელი წერტილია, რომელსაც აქვს სპეციალური მნიშვნელობა გლობალური ბიოდივერსიტი აგენდაში. მისი მრავალფეროვანი პეიზაჟები, მათშორის მხნადი ანდების მთები, რომელიც ქვეყნის ქიმიკალური ხერხემალი, და ამაზონის ტროპიკული ტყე, რომელიც იფაწრება კოლუმბიის აღმოსავლეთ ნაწილში, იცავს ფლორისა და ფაუნის გასაოცარი მრავალფეროვნება.
კოლუმბია ზღაპრობილი თავის უმაღლესი ენდემიზმის მაჩვენებლებით, რაც ნიშნავს, რომ უამრავი სახეობა დედამიწაზე სხვაგან თითქმის არსად გვხვდება. ეს არის ფრინველების სამეფო, სადაც რეგისტრირებულია პლანეტის რეკორდული რაოდენობის ფრინველი სახეობა, ასევე ამფიბიის (ბაფოსთ) განსაკუთრებული კონცენტრაცია. კოლუმბიის მფარველი როლი გლობალური ბიოდივერსიტির დაცვაში არ შეიძლება წამოწამებული იყოს.
პერუ — განზომილების რეგიონი
ანდების მთები პერუზე გადის, რაც ქმნის ბუნებრივი საარსებო გარემოს უდიდესი მრავალფეროვნებას, ღრუბლის ტყეებიდან მაღალ მდელოებამდე, რომელსაც „პუნა” ეწოდება. ეს მრავალფეროვნებაა, რომელიც ჩვენ გაკზკიდან გვიბ წარმოდგენა. პერუს ამაზონი, რომელიც არის უფრო დიდი ამაზონის ტროპიკული ტყის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ხელს უწყობს პერუს გასაოცარი ბიომრავალფეროვნება, რომელიც პლანეტის ბიოლოგიურ განყოფილებებს შორის მდებარე არის.
ეს ქვეყანა არის ისეთ მელოტი სახეობების სამშლობლო, როგორიცაა ანდების სათვალიანი დათვი, რომელიც უნიკალური თეთრი სახის ნიშნით აღირჩება და ამ რეგიონის ტითრიტიული სიმბოლო, ანდის კონდორი — წარმოუდგენელი დიდი ფრინველი, რომელსაც 3 მეტრამდე მფრენი გაბმა აქვს, და უამრავი სხვა იშვიათი სახეობა. პერუს აკვამარინი ბიოდივერსიტი კვლავ არის მე-19 საუკუნის დამკვირველების აღმოჩენის წყარო.
მექსიკა — უდაბნო და მრავალფეროვნება
მექსიკის მრავალფეროვანი გეოგრაფია მოიცავს უდაბნოების უზარმაზარ ტერიტორიას, აპალაჩის მთებს ახლო მაღალ მთის სისტემებს, ღრუბლის ტყეებს და ტროპიკული ღაბ ტყეებს, რაც ხელს უწყობს არაჩვეულებრივ ცხოვრების წესის განვითარებას. მექსიკის მცენარეთა მრავალფეროვნების ლინკი უნივერსალური პროვინცია, რომელი მდიდარია უამრავი სახეობის კაქტუსებით, აგავებით და ხორბლიან მცენარეებით, რომელთა მრავალი აქვს სამედიცინო დანიშვულება.
მექსიკა
ფოტო: Jasminka Cerimovic / Pexels
