ქართული ჟურნალისტიკის დღე ყოველწლიურად 21 მარტს აღინიშნება, რაც ამ პროფესიის მნიშვნელობისა და ღირებულების ნიშანია. მედიაჰოლდინგი “შენი” ამ საიდუმლო დღეს სპეციალური ინტერვიუებით აღნიშნავს, რომლებიც ქართველ მედიაპროფესიონალებზე ფოკუსირდება. ასეთი ინიციატივა მხოლოდ ჟურნალისტებს არ ულოცავს, არამედ წაახალისებს მათ განაგრძონ ღირსეული მუშაობა ინფორმაციის გავრცელებისა და საზოგადოების ინფორმირებულობის ხელშეწყობაში.
წინამდებარე ინტერვიუ ძლევს საშუალებას გაიცნოთ ჟურნალისტ ირინა დათაშვილი, რომელიც დღეს “შენის” მედიაჰოლდინგში მუშაობს და რომელმაც ორი ათი წელზე მეტი გამოცდილება დაგროვა ქართული მედიაორიენტირებულ სფეროში. მისი პროფესიული გზა, იდეის უკლებელი პრინციპები და ის ხელმძღვანელი პირები, რომელთაც დიდი ზეგავლენა ჰქონიათ მის კარიერაზე, გთავაზობთ მშვენიერ მოსახლეობის აღკვეთის მიზნით.
ჟურნალისტური გზის დასაწყისი და განვითარება
ირინა დათაშვილი 22 წლის ასაკიდან დაიწყო მუშაობა მედიასაშუალებებში, რაც თავისთავად ადასტურებს მის ადრეულ თავდადებას პროფესიაზე. ორი ათი წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მან გაიარა მრავალი სხვადსხვა გამოცემისა და მედიახელმძღვანელობის პირებთან სამუშაო ურთიერთობა. თითოეულმა მათგანმა ღრმა დანიშვლობა რემსახურებული ხელმძღვანელმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა იმ ჟურნალისტის ფორმირებაში, რომელიც ირინა დღეს წარმოადგენს.
დათაშვილი გულწრფელი უბარი უამებს ყველა რედაქტორს, რომელთაც ტრენინგი, დამხმარე მკითხველობა და პროფესიული გაზრდა მინიჭებული უქონიათ. ეს ერთი პიკანტური დეტალი ცხადყოფს, რომ ჟურნალისტური აღზრდა არის კოლაბორაციული და უწყვეტი პროცესი, სადაც ხელმძღვანელი პირების როლი მაქსიმალურია. მასპინძელთა ნდობა, მიმართულება და სამენტორო სპილოტაჟი პირდაპირ აისახება მედიაპროფესიონალის ხარისხში და მათ კეთილი ნამუშევრების ხელმძღვანობაში.
მეწამული ელჩი და პროფესიული უკეთესობა
მედიაჰოლდინგ “შენიში” მუშაობის მიზეზ ირინა დათაშვილი დიდ მადლობას უხდის გიორგი ფხაკაძეს, რომელიც წარმოადგენს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ეკსპერტს, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის კონსულტანტს, ექიმს და აკრედიტაცია კანადას წარმომადგენელს საქართველოში. ფხაკაძის ფიგურა თავისთავად აღმოჩნდა წამალი და მოტივაციის წყარო, რაც ირინაზე სიმბოლური ზეგავლენა მოახდინა.
ის ფაქტი, რომ ელჩი სამედიცინო ფონში აღზევის მქონე პირი არის, საკმაოდ სიმბოლიკურია. მედიცინა და ჟურნალისტიკა ორივე სფეროში პირველადი მოთხოვნილებაა სიზუსტე, პასუხისმგებლობა და ეთიკალური მქერცხველი დიაპაზონი. გიორგი ფხაკაძის ნდობა ირინა დათაშვილის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის თემებზე მუშაობის მიმართ ხელმძღვანელი იყო, რაც “შენის” პორტალზე მისი არსებობაზე ავტორიტეტული ზოგადი მიმართულება ასახავს.
ჟურნალისტის ჭეშმარიტი უნარები და პროფესიული ღირებულებები
როდესაც კითხვა დაისვა ყველაზე მნიშვნელოვანი თვისებებისა და უნარების შესახებ, რომელიც ჟურნალისტს უნდა გააჩნდეს, ირინა დათაშვილმა ძალიან ადგილზე დავეტყვილეთ პასუხი. მან უპირველესად აღნიშნა უკომპრომისობა და მიუკერძოებლობა, რომელი პირველადი წინაპირობაა ღირსეული მედიაპროფესიებისთვის. ეს გაღრმავებული პრინციპი ნიშნავს, რომ ჟურნალისტი არ უნდა კომპრომისის მაგ მიმოწერებაში იყოს ღირებული ინფორმაციის გამო, თუმცა ამავე დროს მისი ფუნქციონირება ფაქტების სიზუსტეზე უნდა იქნეს დაფუძნებული.
დათაშვილი განსაკუთრებით აქცენტი აკეთებს ამბის სიზუსტით მოწოდების უნარსა და ჟურნალისტის თავისუფლებაზე. ეს ორი ელემენტი ხელმძღვანელი მაროდი იქმნება საკარგო მედიასაშუალებებისთვის. ამბის სიზუსტე სიმას ნიშნავს, რომ ყოველი დეტალი, რომელი პუბლიკაციაში მოხვდება, უნდა იყოს გადამოწმებული, დასტურდებული და სამართლებული. თუ არის ორი შეფასება ან კვლები, რომელი ერთმანეთის გამოწვევაა, ჟურნალისტის მოვალეობა აშკარა გახადოს ეს სიფერი და გაიძღვას ქარ სიზუსტეს.
თავისუფლება, რომელიც დათაშვილ აღნიშნავს, არ გულისხმობს სიტყვის აბსოლუტურ თავისუფლებას, არამედ ე.ი. თავისუფლების მაქსიმალურ ხასიათს, რომელიც ჟურნალისტს რეფერენციის სიმაფორზე ლიბერალურად არის მჯდომი ის შენიშვნებებითა და შენაფხვევებითა, რომელიც ღირებული რესუბლიკული კომუნიკაციის დროს არის მნიშვნელოვანი.
ფაქტების დადასტურება და პროფესიონალური პასუხისმგებლობა
ირინა დათაშვილმა აღფრთოვანებით აღნიშნა, რომ აუცილებელია ფაქტის სინამდვილის დადასტურება, თუმცა ეს პროცესი რთული, დროის სჭირდი და გამოწვევაა. ამ პრინციპის მიხედვით, ჟურნალისტი არ უნდა დაიჟინოს რამდენიმე წყაროზე ბეჭდით, სანამ დაკმაყოფილებული არ იქნებული ფაქტების სიზუსტეში. მედიაორიენტირებული პროფესიის ეთიკა კი არ კეთდება სიჩქარის ამოქმედებით, არამედ დაზღვეულობითა და სიზუსტით.
აქ რეალაბურად დემოკრატიის ფუნდამენტი აღმოჩნდება. პუბლიკური რა გახდომილი ინფორმაცია ზეწოდა ღრმა აზრებით, რაც ხალხი ხელმძღვანელი აქმნის, და ეს ინფორმაცია რომელიმე წაგებული ან ართგული რა იყოს, უფსკრული გაიხმელი იქნებაბულია დემოკრატიის სიმაფორში. ამიტომ ჟურნალისტი არის ის პირი, ვინც ამ მსოფლიოს საკითხ დაზღვეულობით იცავს.
მობილიზებული და მოტივირებული მედიაპროფესიონალი
დათაშვილის კიდევ ერთი გამოსახულება ჟურნალისტური განღრმატების შესახებ იყო მობილიზებისა და მოტივირების საჭიროება. ეს არ არის მხოლოდ აკადემიური თეორია, არამედ პრაქტიკული რეალობა, რომელიც ყოველდღე გამოწვევაა. მობილიზაციის კონცეფცია აღსაზომად აღნიშნავს, რომ ჟურნალისტი უნდა იყოს მცირე დროში დამკვიდრებული და სამოქმედო, მაგალითისთვის როდესაც სიახლე ისე აღმოჩნდება, რომ დროის კრიტიკული მხარე აღნიშვენი გახდა.
მოტივირება კი კიდევ უფრო ღრმა ლიკურია. ეს არის ის შიდა აკეთებული, რომელიც ჟურნალისტს აძლევს ძალას, რომ მუშაობდეს რეალიზებული ფაქტების წაყვეჩინებით, პირიანი უბნის აღდგენით და პუბლიკური ნდობის სამშენებლოში. მოტივირებული პროფესიონალი არის ის, ვინც აცნობიერებს მის პროფესიის ღირებულებას და არ ისწრაფვის დაკომპრომისებლად გარკვეული ცდის ფარგლებში.
პრაქტიკული რჩევები
- ფაქტების დადასტურება: ყოველი ინფორმაცია, რომელი პუბლიკაციაში გახვდება, უნდა იყოს გადამოწმებული მინიმუმ ორი დამოუკიდებელი წყაროს მეშვეობით. სიჩქარე უფრო მნიშვნელოვანი არ უნდა იყოს, ვიდრე სიზუსტე.
- წყაროების დაცვა: ჟურნალისტი უნდა იყოს მოვალე დაიცვას საფრთხე ში მყოფი წყაროები, გან
ფოტო: Volkan Erdek / Pexels
