იტალიის ჯანდაცვის სისტემა წარმოადგენს ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე მწვანო და ორგანიზებულ სისტემას, რომელიც უზრუნველყოფს მაღალი ხარისხის მედიკალური მომსახურებას. ემიგრანტებისთვის, რომლებიც იტალიაში სახელმწიფო ან ფასეულობის საფუძველზე ცხოვრობენ, აუცილებელია გაიგონ, თუ როგორ ფუნქციონირებს ეს სისტემა, რა უფლებები აქვთ მათ და როგორი ხელმისაწვდომი რესურსები არსებობს. ჯანდაცვის სისტემის სწორი გაცნობა არა მხოლოდ ფিზიკური ჯანმრთელობის დაცვაზე ზრუნავს, არამედ ფინანსურ უსაფრთხოების, ადმინისტრაციული რეგულაციებისა და ცხოვრების ხარისხის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ასპექტი გახლავთ.
ამ სტატიაში დეტალურად განვიხილავთ იტალიის სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემის (Servizio Sanitario Nazionale – SSN) სტრუქტურას, კერძო ჯანდაცვის ალტერნატივებს, დაზღვევის პროცედურებს, მედიკამენტების ხელმისაწვდომობას და გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების პროტოკოლებს, რომელთა ცოდნა ემიგრანტებისთვის წარმოადგენს აბსოლუტურ აუცილებლობას.
იტალიის სახელმწიფო ჯანდაცვის სისტემა (SSN)
იტალიის ეროვნული ჯანდაცვის სამსახური, რომელიც ცნობილია როგორც Servizio Sanitario Nazionale (SSN), წარმოადგენს ერთ-ერთ მთავარ საფუძველს, რომელზეც დაყვანილია მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვა. ეს სისტემა უზრუნველყოფს მოქალაქეებს და კანონიერი ემიგრანტებს უფასო ან მნიშვნელოვნად დაბალფასიან ჯანდაცვის სერვისებით, რომელიც მოიცავს ფართო დიაპაზონის მედიკალური მომსახურებებს.
SSN-ის ქვეშ მოქმედი სერვისები მოიცავს სახელმწიფო საავადმყოფოებში მკურნალობას, სუბსიდირებულ ან მთლიანად უფასო მედიკამენტებს, ლაბორატორიულ ტესტებს, გამოკვლევებს, რენტგენოგრაფიას და სხვა დიაგნოსტიკური პროცედურებს. სისტემა ასევე უზრუნველყოფს გადაუდებელი დახმარების სერვისებს (სასწრაფო რეაგირება), მშობიარობის მომსახურებებს, კანში ცვლილებების გამოკვლევას, ღირილოვან პროფილაქტიკურ დაზღვევას და გარკვეულ სპეციალიზებულ ჯანდაცვის მომსახურებებს. SSN-ის საფუძველი ითვლება უნივერსალური ჯანდაცვის პრინციპი, რაც ნიშნავს, რომ ყველა კანონიერი მცხოვრები უფლებამოსილია გამოიყენოს ეს სერვისები, მიუხედავად მათი ფინანსური მდგომარეობისა.
რომ იქნა უკეთ გაცნობებული ემიგრანტებმა, დავამატებთ, რომ SSN სახელმწიფო დაფინანსებული და ფედერალური სტრუქტურით ორგანიზებული, რაც ნიშნავს, რომ თითოეულ რეგიონს აქვს გარკვეული დამოუკიდებელი უფლება მის ადმინისტრირებაში. კენტრალური აკორდი ითქვა, რომ რეგიონებმა უნდა დაიცვან მინიმალური სტანდარტები, მაგრამ რეალურად განსხვავებები შეიძლება არსებობდეს სხვადასხვა რეგიონებში მომსახურების ხელმისაწვდომობის თვალსაზრისით.
კერძო ჯანდაცვა იტალიაში
მიუხედავად იმისა, რომ SSN უზრუნველყოფს მაღალი ხარისხის ჯანდაცვას, ემიგრანტებისა და მესიდე იტალიელების ბევრი ნაწილი არჩეული აქვთ კერძო ჯანდაცვის ახირებაც. ამის მთავარი მიზეზი არის სიჩქარე – კერძო კლინიკებში ხშირად შესაძლებელია სპეციალისტთან დილის მერე დანიშვის მიღება, რაც საჯარო სისტემაში შეიძლება კვიკ სপეტებითაც დაიკავდეს. იტალია გამოირჩევა კარგად გაწვრთნილი ექიმებით, თუ კერძო სექტორია ან საჯარო, ამ მხრივ დავუკვირდებით, რომ კერძო ჯანდაცვა საშუანებას აძლევს ემიგრანტებს ერთი მხრივ თავიდან აიცილონ დიდი რიგები, რომელიც ხშირად დამახასიათებელია საჯარო სახელმწიფო სისტემებისთვის, და მეორე მხრივ – მიიღონ უფრო მეტი პირადი აღნიშვნა, კომფორტი და თავისუფლება ექიმისა და დაწესებულების არჩევაში.
კერძო პროცედურებში ფასების ვარიაცია საკმაოდ დიდია – ეს დამოკიდებულია კონკრეტული მედიცინის სპეციალობაზე, ხარისხზე და დაწესებულების რეპუტაციაზე. თუმცა, ეს არ ნიშნავს რომ თუ სიმ ფასირება ყველა რეტინებული. ჯანდაცვის სამინისტრო ადგენს მინიმალურ გადასახადს ამ სექტორში ყველა ოპერაციის, ანალიზის და ღირებული კონსულტაციის უტილ, რა მნიშვნელოვნად ზღუდავს დაბალი ფასების სპეკტრი. ეს ნიშნავს, რომ გარკვეული ოპერაცია და მომსახურება შეიძლება საკმაოდ ძვირი აღმოჩნდეს ემიგრანტებისთვის, განსაკუთრებით თუ მხედელობისა და დიდი ოპერაციებია საჭირო. ამ მიზეზის გამო კერძო ჯანმრთელობის დაზღვევა აუცილებელი ხდება, რომელიც დაშემწირავთ უზარმაზარი ხარჯებისაგან.
კერძო დაზღვევის პოლისები იტალიაში ხელმისაწვდომია უცხო კომპანიებიდან (საერთაშორისო დაზღვევის ფონდებიდან) ან იტალიური კომპანიებიდან. ემიგრანტებმა უნდა ყურადღებით გადახედონ პოლის პირობებს, მათ ფარგლებს, კოვერიდჯის ოდენობას და ჭარბი გადახდების (დიდუქციის) რეგულაციებს. რეკომენდებულია, რომ ემიგრანტი არჩევდეს ისეთ დაზღვევის პოლის, რომელიც კვლავ მოიცავს ექთიმს ჯანდაცვის სფეროში და მოწოდებულ იქნას გარკვეულ კლინიკაში ან ექიმთა ქსელში.
დაზღვევა და რეგისტრაცია SSN-ში
SSN-ში რეგისტრაცია მოითხოვს კონკრეტული დოკუმენტაციის მიტანას და პროცედურების დაცვას, რომელიც განსხვავდება იმ ფაქტზე, თუ რა ეროვნებისა არის ემიგრანტი. ევროკავშირის (EU) მოქალაქეებმა შეიძლება გამოიყენონ ჯანმრთელობის დაზღვევის ევროპული ბარათი (European Health Insurance Card – EHIC) სახელმწიფო ჯანდაცვაზე წვდომის დროს მოკლევადიანი ვიზიტის ან დროებითი ყოფნის უდროს. EHIC ბარათი გავრცელდა უმეტეს ევროპული ქვეყნებში და უზრუნველყოფს ექსტრენული ჯანდაცვას, როგორც წესი, ელემენტარული დაზღვევის ხარგი ოდნობით დაქვემდებარებული.
გაერთიანული სამეფოს მოქალაქეებმა შეუძლიათ ისარგებლონ ჯანმრთელობის დაზღვევის გლობალური ბარათით (Global Health Insurance Card – GHIC), რომელიც ხელმისაწვდომი იქნა ბრეხიტის შემდეგ. GHIC ბარათი ძალაუნებელია EU/EEA ქვეყნებში მიმოქცევის დროს და იქმნება მსგავსი დაკავშირებული უფლებებით როგორც EHIC.
არაევროკავშირის ემიგრანტებმა უნდა გამოკიდეთ განსხვავებული ადმინისტრაციული პროცედურა. მათთან უნდა ჰქონდეთ ან პირადი ჯანმრთელობის დაზღვევა, რომელიც მოქმედებს მათი ქვეყნის ყოფნის განმავლობაში, ან ფორმალურად დაზღვეული უნდა იყვნენ იტალიაში დაარეგისტრირებული SSN-ში. SSN-ში რეგისტრაციის შემთხვევაში, ეს ემიგრანტები იღებენ უფასო ან დაბალი ხარჯის მედიკალურ მომსახურებას, მაგრამ ფორმალური რეგისტრაციის პროცესი საკმაოდ სელექტიური და რექვიზიტებული დოკუმენტებით.
ემიგრანტებმა, რომლებსაც აქვთ იტალიური მოქალაქეობა ან დაკანონებული რეზიდენტობა (აბიტაციო ბედი) და ხელში აქვთ ოფიციალური იტალიური პირადობის მოწმობა (carta d’identità), შეიძლება მიიღონ იტალიური ჯანმრთელობის სადაზღვევო ბარათი (tessera sanitaria). ეს ბარათი არის შემოთავაზებული დო
ფოტო: Anna Shvets / Pexels
