ემიგრაცია ხშირად წარმოგვიდგება, როგორც გზა ფინანსური კეთილდღეობისკენ. მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი უცხო ქვეყნებში წამგებელი სიტუაციებიდან გამოსახოვის შედეგად ემიგრირებს იმ იმედით, რომ აქ უკეთ დაიმკვიდრებს თავს ფინანსურად. თუმცა, ფინანსური თავისუფლების მოპოვება მხოლოდ უচხო ქვეყნის ფაქტობრივი დატოვებით არ მოხდება. ეს არის ხანგრძლივი, მდგომარე პროცესი, რომელიც მოითხოვს დემიანობას, გეგმარებას და გონივრული ფინანსური გადაწყვეტილებების მიღებას.
ფინანსური თავისუფლება გულისხმობს იმ მდგომარეობას, როდესაც ადამიანის შემოსავალი და დაგროვილი სম განმხრედ საკმარისია მისი ზრუნვების დასაფარად და მას რჩება კიდეც ინვესტიციისა თუ სხვა ფინანსური მიზნებისთვის. ეს კი არ არის ღირებულება, რომელიც თავისთავად ხდება – საჭიროა სისტემური მუშაობა, სწორი გეგმა და თანმიმდევრობა.
ამ სტატიაში ჩვენ დეტალურად განვიხილავთ რვა ფундამენტურ ეტაპს, რომელიც ემიგრანტებს დაეხმარება ფინანსური დამოუკიდებლობის მიღწევაში, არ აქვს მნიშვნელობა, რომელ ქვეყნებში გაგიშავთ. თითოეული ეტაპი დაფუძნებულია პრაქტიკული ცოდნისა და რეალური გამოცდილებაზე, რომელიც აპლიკაბელია სხვადასხვა განვითარების დონის ქვეყნებში.
პირველი ეტაპი: ფინანსური მიზნების ცხადი დასახვა
ფინანსური თავისუფლების გზის დაწყება აუცილებელია ძალიან კონკრეტული, გაზომვადი მიზნების დასახვით. ეს არ ნიშნავს ზოგადი აზრობრივი წინაპირობების სიტყვიერი ჩამოთვლას, არამედ რეალურ, რიცხვობრივ მიზნებს.
ფინანსური მიზნები შეიძლება ორ კატეგორიად დაიყოს. პირველი – ეს არის მოკლევადიანი მიზნები, რომელთა მიღწევა სპექტირებულია რამდენიმე თვეებში ან ერთ-ორ წელიწადში. მაგალითად, დაგროვება კვაკეტირებული თანხის გადახდისთვის, საავტომობილო სესხის შესაფარდი თანხის დაზოგვა, ან კიდეც არსებული ვალის დაფარვა. მეორე კატეგორია – გრძელვადიანი მიზნები, რომელთა განხორციელებას წლობიანი შრომა სჭირდება. აქ გამოიყოფება: უძრავი ქონების შეძენა საზღვრული ქვეყნის მნიშვნელოვანი მიზანი, პენსიის დაგროვება, ან ბიზნესის დაშვებით განვითარება.
მიზნის დასახვისას აკრიტიკულად აუცილებელია მის რეალიზებადობაზე დაფიქრება. თქვენი მიზნები უნდა იყოს უცხო, მაგრამ გაცდენილი. მაგალითად, თუ თქვენი ნეტო თვიური შემოსავალი წელიწადში 500 დოლარი დამატებითი თანხის დაზოგვის საშუალებას იძლევა, მაშინ სახლის სრული ღირებულების მხოლოდ 5-6 წელში დაგროვება ეკონომიკურად სტრატეგიული იქნება. თუმცა, თუ ეს შემოসავალი იზღუდება 50 დოლარით თვეში, მაშინ იმ სახლის ყიდვის მიზანი უფრო გრძელი პერიოდის გათვალისწინებით ან შემოსავლის გაზრდის სტრატეგიაში უნდა გაიხელოს.
ასევე მნიშვნელოვანია მიზნების დასახვისას გაითვალისწინოთ თქვენი პირადი ღირებულებები, ოჯახის საჭიროებები და দასახული ხანგრძლივი ხედვა. თუ თქვენი პლანი არის დაბრუნება საქართველოში 10 წელიწადში და იქ ბიზნეს დაწყება, მაშინ ამ პერიოდის განმავლობაში დაგროვილი თანხა უნდა ითვალისწინებდეს ისეთი რეზერვის შექმნას, რომელიც საიმედო საფუძველი იქნება ბიზნეს აქტივობისთვის.
მეორე ეტაპი: რეალურ ბიუჯეტის შედგენა და გაანგარიშება
ბიუჯეტი – ეს არის ფინანსური გეგმის ხერხემალი. მრავალი ადამიანი თავიდან აიცილებს ბიუჯეტის შედგენას, მიაჩნია, რომ ეს რთულ ან კრიტიკულად მოსაწყენო პროცესია. რეალობაში კი, თანამედროვე ტექნოლოგია ბიუჯეტის შედგენას დიდად გაამარტივა.
ბიუჯეტის საფუძველი ძალიან მარტივია: თქვენი ყველა შემოსავალი მინუს ყველა ხარჯი. მაგრამ ეს უბრალო მათემატიკა დიდ ინფორმაციას იმალება. დაწერეთ თქვენი ყოველთვიური შემოსავალი. ამ შემოსავლის საფუძველზე დაიწყეთ სავალდებულო ხარჯების დათალიერება: ქვესახლის გადახდა ან ჯამი (დამოკიდებულია თქვენი საცხოვრებელ სიტუაციაზე), ისტილიტი (მეწამული, წყალი, ელექტროენერგია), ინტერნეტი, მედიცინის დაზღვევა, საკვები, ტრანსპორტი. ეს ხარჯები არის სავალდებულო და ჩვეულებრივ მუდმივ თანხებში მოდის.
მიუხედავად იმისა, რომ თქვენი სავალდებულო ხარჯები ფიქსირებულია, მაღალი ალბათობით, საკვებზე, ტრანსპორტზე ან სხვა კატეგორიებზე დიდი ვარიაცია იქნება. აქ აუცილებელია რამდენიმე თვის განმავლობაში თქვენი რეალური ხარჯების ტრეკი, შემდეგ საშუალო გამოთვლა. მაგალითად, თუ გამოთქმული სამი თვის გარკვევის ხარჯი იყო 300, 280 და 320 დოლარი, მაშინ საშუალო შეიძლება 300 დოლარად ავიღოთ ბიუჯეტის დაგეგმარებაში.
როდესაც სავალდებულო ხარჯები აკუმულირებულია, მოდის დისკრეციული ხარჯების რიგი – წინასწარ დაგეგმელი ხარჯები, რომლებიც საჭირო არ არის, მაგრამ საკმაოდ სასურველი: რესტორნებში სადილი, გასართობი, ფილმები, გარდამრთელ ღიმილი-გამოთქმა. ეს ხარჯები ჩვეულებრივ იყო, სადაც თქვენ გაქვთ დიდი კონტროლი და შეძლებთ შემცირების.
ბიუჯეტის შედგენის ყველაზე აქტიური ნაწილი არის დაზოგვის მიზნებისკენ მოწევა. მაგალითად, თუ თქვენი წმინდა შემოსავალი 2,000 დოლარი თვეში, სავალდებულო ხარჯი 1,200 დოლარი, დისკრეციული ხარჯი კი 300 დოლარი (რომელიც თქვენ შეძლებთ შემცირდეთ 200-მდე), მაშინ დაზოგვის პოტენციალი არის მინიმუმ 500 დოლარი. ამ 500 დოლარიდან რომელი ნაწილი გაიყო სხვადასხვა დანაზოგის მიზნებს შორის – ეს თქვენი გადაწყვეტილება იქნება.
ბიუჯეტის ეფექტიანობის მოსახერხებლად, უმი ნაკლებ ყველა ოპერაციული სისტემა აკრეფილი აქვთ ბილტ-ინ კალკულატორი, და ინტერნეტში უამრავი უფასო, მოსახერხებელი ბიუჯეტის აპლიკაცია და სპრედშიტი თემპლეტი. აირჩიეთ ის, რომელიც თქვენთვის ყველაზე მარტივი და გაგებული იქნება, და შემდეგ დაიწყეთ ზეთის აკრეფა თქვენი რეალური ჩვენებების შესაბამისად.
მესამე ეტაპი: სავალდებულო ხარჯების პრიორიტეტიზაცია
უცხო ქვეყნებში არსებობის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პრინციპი არის სავალდებულო ხარჯების შემდეგ ფიქრი. ამის მაგალითი შეუძლებელია დაკმაყოფილებული თანხების გაკსნობისა თუ დოკუმენტაციის ფასის აკუმულირებიდან – ეს სრულიად დამანგრეველი თანმიმდევრობა იქნება.
სავალდებულო ხარჯები იმითი განისაზღვრება, რომ მათი არ გადახდა კოკნკეტული შედეგებს მოიტანს. მაგალითად, თუ ქირავანი ან იპოთეკა არ გადახდით, შეიძლება გამოსახელვა ან თუნდაც დევიცია. თუ მედიცინის დაზღვევის პრემია არ გადახდით, ხელოვითი მოხდენის შემთხვევაში შეიძლება ძალიან ძვირი ხარჯები დაისახელოს ან თუნდაც სამედიცინო მომსახურების უარყოფა. თუ სესხი არ გადახდით, თქვენი საკრედიტო ისტორია დაზიანდება, რაც ამ დროიდან დამატებითი სესხის აღებას ძალიან გაართობს ან კიდეც ისე გაცემს.
ემიგრანტებს ხშირად აღმოაჩნდებათ, რომ იმ ქვეყნებში, რომლებშიც ისინი გაემიგრირეს, ფინანსური სისტემა კიდევ უფრო მკაცრი და კომპლიმენტარული. მაგალითად, ბევრ დაბა ქვეყნებში თუ თქვენი ქირავანი ხელოვანი დღიდან მხოლოდ რამდენი დღე გადაიდო, უკვე დაწყებული იქნება კანონთან გამხეკ პროცესი, რომელიც მაღალი ჯარიმისა და აღმასრულებელი ღონისძიებებით დასრულდება.
ამიტომ, პირველი წესი ბიუჯეტიდან იყო სავალდებულო ხარჯების სრული დაფარვა. თუ ამ დროისთვის კიდევ რხოვილი თანხაა, მერე შეიძლება მოიძებნოს სხვა მიზნები. აქ არ უნდა იფიქროთ, რომ ეს ზღვრებული თუ მკაცრი დაკისრება. პირიქით, ეს გონივრული თავდაპირველი მოწყობილობა, რომელიც გეხმარება თავიდან აგაცილოთ ფინანსური კრიზი.
მეოთხე ეტაპი: სამარილიანო რეზერვის შექმნა
ემიგრაციაში ცხოვრება, უცხო ქვეყნის გარე გარემოს გამო, კიდევ უფრო არასწორი პროგნოზირების პირობებში ხორციელდება. ზღვარზე ცხოვრება – სადაც ღრმა ღარიბობა, რთული შრომითი კანონები, უნებურად მხოლოდ თუ რა თქმა უნდა ფიზიკური ზეწოხება – მოითხოვს დიდი ფინანსური კეთილმწეობის უზრუნველყოფას.
ერთ-ერთი ყველაზე მოხმელი შემთხვევა ემიგრანტებისთვის არის საცხოვრებლის ხელოვანი სიტუაციის შეცვლა. მაგალითად, ეზო აქვთ ღრმა მფლობელი, რომელიც მოულოდნელად შეპირებული თანხის სახით განიტოვებს, ან თანაბარი პირობები დეტერიორირდება და იძალებთ სხვა ადგილზე გადაადგილებას. ასევე სისტემატურად შემთხვევა ხელის დაზღვევის დაკანგვა – ხელის ან კიდეს დაზღვევის თანხის არსებობის გარეშე რეგულარული მედიცინის მომსახურება თავისთავად ძვირი და საკმაოდ დელიკატური ხდება.
ამ მხრივ გირჩევთ, რომ თქვენი დაზოგვის ნაწილი (სავეჭდელი ბიუჯეტის 10-20%) გა ითვალვის გაუთვალისწინებელი შემთხვევებისთვის. ეს აგა წოდებული „ემერჯენსი ფანდი” ან „რეინი დে ფანდი” უნდა აკუმულირდეს თანდათან, ღმერთ აქვთ ის შემთხვევებში, რომელიც ნამდვილად აუწყო. სამარიდელი ნიშნავს, რომ თუ თქვენი შემოსავალი აქვს 3-დან 6 თვემდე დაკარგვის შემთხვევაში, ამ ხელფასის ხელოვანი თუ ის ხელი-რა შემოსავალი გაქვთ, მაშინ სამეთო საქმეების ხარჯების დაფარვა ეს თანხა მე შეძლებთ. ეს ხომ რეალური ცხოვრების რეალური დაფენა, და თუ ვხელოვილი ვართ, მხოლოდ იმ დროს კი დავიცდი ამ რეზერვის სხვა მიზნებისკენ მოწევა, როდესაც ის სახელმწიფოა მოსახლეობით აკუმულირებული.
მეხუთე ეტაპი: საბანკო ისტორიის აგება
ერთ-ერთი სიტყვა მოუსმენელი კონცეფცია ემიგრანტებისთვის არის საბანკო ისტორია. სინამდვილეში, ყოველი ქვეყნის ფინანსური სისტემა დამოკიდებულია ამ კონცეფციაზე. თქვენი საბანკო ისტორია – ეს არის თქვენი ფინანსური ვერიფიკაციის მოწმობა, რომელიც აჩვენებს, რამდენად სანდოა თქვენი ფინანსური ბოვი.
კარგი საბანკო ისტორია მნიშვნელოვანია რამდენიმე მიზეზით. პირველი, ეს ტარიფი უკეთესი პირობებით სესხის აღების შანსს მიგებთ – ნაკლები პროცენტი, უკეთესი ამორტიზაციის პირობები, უფრო დიდი თანხა. მეორე, ზოგი თქვენ გეომ სისთემა (აქირება, ელექტროენერგია კომპანია, უკვე სხვა სერვისები) მოითხოვს კარგი საბანკო ისტორია, რათა თქვენ დარწმუნდეს, რომ თქვენ ფინანსური სტაბილურობის ქვენ არსებობის ლიკვიდობა. მესამე, მომავალი დამსაქმებელი შეიძლება თქვენი საბანკო ისტორია მოითხოვდეს, რათა გაკეთდეს საბოლოო ღირებულების ფასი.
საბანკო ისტორიის აგება დაიწყება უბრალო მოქმედებებით. პირველი, ბანკში ანგარიშის გახსნა – ტიპიკურად, დაბა ანგარიში, სადაც თქვენი მეთაურის გადახდა ხორციელდება. ეს უკვე პირველი ნაბიჯი იქნება თქვენი საბანკო ისტორიის აგებაში. მეორე, რეგულარულად ფულის გზავნილი მეშვეობით – თუ თქვენ კიდევ მეგობარი ან ოჯახის წევრები ქართველებშია, რეგულარული გზავნილი გაამრილიბრობს თქვენი ბანკის რეკორდს. მესამე, საკრედიტო პროდუქტის გამოყენება – რომელიც ზოგჯერ თქვენ საკმაოდ აშინებს, თუმცა გონივრულად გამოიყენე კი ფინანსური ისტორიის აგების ყველაზე აქტიური მეთოდი. მაგალითად, წელს ან კვარტალში სადაკცია პროდუქტი აიღეთ დაბა ოდენობაში, რომელიც შეიძლება სათანადოდ დაფარდეს (მაგალითად, ერთი ადაბილი), ხოლო ის სათუთ გადახდილი იყოს თანმიმდევრობით.
ბევრი ბანკი აქვთ სპეციალური პროგრამები უცხო ქვეყნის ეკრანების ემიგრანტებისთვის, რომლებიც მობილური ან ონლაინ ბანკირგებაში მუშაობს. აქ გამოუდეგელი იქნება დამატებითი ძალისხმევა და იმ ბანკის რადის დადებული კო
წაიკითხეთ ასევე
- მსოფლიოს ლტოლვილთა დღე – ჯანდაცვა ყველასთვის! რუმინეთში WHO-ს ტრენინგს გიორგი ფხაკაძე ხელმძღვანელობდა
- რომი – რა უნდა ვიცოდეთ იტალიის დედაქალაქში გამგზავრებამდე
- უსაფრთხო მოგზაურობა- რატომ არის მნიშვნელოვანი სწორად დაგეგმვა
- როგორ ეხმარება ღიმილი ემიგრანტს ახალ ქვეყანაში ადაპტაციაში – პროფესორ გიორგი ფხაკაძის გამოცდილება
ფოტო: Leeloo The First / Pexels
