ყოველ წელს მილიონობით ემიგრანტი ფრენს სამშობლოსა და ახალ ქვეყანას შორის — და უმეტესობა მათგანი ფრენის წინ სწორედ ყავას მიირთმევს. თუმცა ეს ჩვეულებრივი რიტუალი შეიძლება უფრო დანაკარგთან იყოს დაკავშირებული, ვიდრე ფიქრობთ.
თანამედროვე კვლევების თანახმად, კოფეინმა ფრენის პირობებში შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული გართულებები. განსაკუთრებით რისკისქვეშ არიან ისინი, ვისაც მგზავრობისას შფოთვა ან პანიკური შეტევები აქვს. ეს ჩვენი სიის რამდენიმე ძირითადი მიზეზია, თუ რატომ უნდა გადავიფიქროთ ეს ყოველდღიური ჩვევა.
1. კოფეინი სიმაღლეზე ალკოჰოლის მსგავსად მოქმედებს
სიმაღლეზე კოფეინი თქვენს სხეულში სხვაგვარად ირეცხება, ვიდრე ზღვის დონეზე. ავიაციის მედიცინის ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ 10,000 მეტრზე მაღალ სიმაღლეზე ყავამ შეიძლება გამოიწვიოს გულისცემის აჩქარება, ძლიერი შფოთვა და თავბრუსხვევა. ეს იმიტომ ხდება, რომ დაბალი ატმოსფერული წნევა კოფეინის მოქმედების ხანგრძლივობას ზრდის.
აღმოსავლეთ ევროპიდან ჩამოსული ემიგრანტების შორის, რომლებიც ღია შავ ზღვაზე არიან მიჩვეული, ეს ცვლილება განსაკუთრებით შესამჩნევია. მათი კარდიოვასკულური სისტემა იძულებულია ორმაგ სტრესს შეეგუოს — როგორც სიმაღლის, ისე კოფეინის.
2. დეჰიდრატაციის რისკი მკვეთრად იზრდება
ყავა ძლიერი დიურეტიკია, რაც ფრენაზე კატასტროფული შეიძლება აღმოჩნდეს. ავიაკომპანიების სტატისტიკის მიხედვით, მგზავრების 35% უკვე ფრენის დაწყებისთანავე განიცდის რეჰიდრატაციის ნაკლებობას მშრალი ჰაერის გამო.
WHO-ს რეკომენდაციების თანახმად, მგზავრობის დროს სასმელი რეჟიმი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. კოფეინმა შეიძლება ეს ბალანსი დაარღვიოს და გამოიწვიოს თავის ტკივილი, ღებინება, ზოგადი სისუსტე.
3. ძილის ციკლი კრიტიკულად ირღვევა
გრძელ ფრენებზე ძილი — ერთადერთი გზა დროის სწრაფად გატარებისა. თუმცა კოფეინმა შეიძლება ეს შესაძლებლობა მთლიანად ჩაგირთვათ. ევროპიდან ამერიკაში ან აზიაში მიმავალ ემიგრანტებს, რომლებიც 8-15 საათიან ფრენებს ეწყებიან, ეს განსაკუთრებით აქტუალური პრობლემაა.
ნეიროლოგების კვლევების მიხედვით, კოფეინი სხეულში 6-8 საათ რჩება აქტიური. რატომ არის ძილი მნიშვნელოვანი ჯანმრთელობისთვის ეს ნიშნავს, რომ ფრენის წინ დილით მირთმეული ყავა შუაღამემდე გაწყობთ.
4. შფოთვა და პანიკური შეტევები მძაფრდება
ფრენის შიშმა კოფეინთან კომბინაციაში შეიძლება რეალური ადამარხვა გამოიწვიოს. ემიგრანტებისთვის, რომლებიც ხშირად სტრესულ მდგომარეობაში ფრენენ — სამსახურის ან ვიზის საკითხების გამო — ეს განსაკუთრებით საშიშია.
ფსიქოლოგების შეფასებით, კოფეინი ორჯერ ზრდის პანიკური შეტევის ალბათობას მაღალ სიმაღლეზე. რა არის სტრესი და როგორ ავირიდოთ სიმპტომები მოიცავს სუნთქვის გაძნელებას, გულისცემის რყევას, ხელების კანკალს.
5. საჭმლის მონელება დარღვევას განიცდის
ავიაფრენის ზეწოლამ კოფეინთან ერთად ნაწლავების მუშაობა მნიშვნელოვნად ართულებს. ეს განსაკუთრებით ეხება იმ ემიგრანტებს, რომლებსაც ფრენის წინ ღელვის გამო ისედაც საჭმელზე ნაკლები მადა აქვთ.
გასტროენტეროლოგების აზრით, კოფეინი ზრდის კუჭის მჟავიანობას და შეიძლება გამოიწვიოს ღებინება, დიარეა, კუჭის სპაზმები. ჯანსაღი კვების პრინციპები ეს განსაკუთრებით პრობლემურია გრძელ ფრენებზე, სადაც ტუალეტის ხელმისაწვდომობა შეზღუდულია.
6. ალკოჰოლთან ეთერთან ურთიერთქმედება
რაც მოულოდნელია, ავიაკომპანიების ალკოჰოლთან კოფეინის კომბინაცია ყველაზე საშიში შეიძლება იყოს. მრავალი მგზავარი ფრენის შიშის დასაძლევად ღვინოს ან ლუდს მიმართავს, მაგრამ თუ მანამდე ყავა დალიეს, ეს მთლიანად არასწორი გადაწყვეტილებაა.
კოფეინი ალკოჰოლის დაძინების ეფექტს ფარავს, მაგრამ თავად ალკოჰოლის ზემოქმედებას არ ანეიტრალებს. შედეგად მიიღებთ „ღვიძლ მთვრალს
