საზოგადოებრივი პორტალი “ტაბულას” დამფუძნებელი და “ევროპული საქართველოს” ერთ-ერთი ლიდერი თამარ ჩერგოლეიშვილი მწვავე განცხადება გამოაქვეყნა კლუბ “ბასიანთან” ღვთისმშობლის პარაკლიდის ჩატარების საკითხზე. მამა შალვა კეკელია, თბილისის ვაკის მაცხოვრის ფერიციალების სახელობის ტაძრის წინამძღვარი, პროტესტი გამოხატა დიდი აუდიტორიის წინაშე კლუბებში ნარკოტიკების საფრთხის წინააღმდეგ. ეს ღटანი საზოგადოებაში მწვავე დებატებისა და კანონიერი განსხვავებული აზრების გამოხატვის უფლებაზე განხილვას აწუძნა.
ჩერგოლეიშვილმა თავისი პასუხით ხაზი გაუსვა მნიშვნელოვან ღირებულებებს: გამოხატვის თავისუფლებას, რელიგიური პირთა უფლებებს და სამაგიეროდ, საზოგადოების უფლებას კრიტიკული აზრი გამოთქვას. მისი განცხადება ღრმა ანალიზს შეიცავს თუ როგორ უნდა მოხდეს სხვადსხვა აზრების თანაარსებობა ხალხის უსაფრთხოების ინტერესებისა და ღირებულებების კონტექსტში.
მამა შალვა კეკელიას პროტესტი და მისი მოტივაცია
მამა შალვა კეკელიამ, ორთოდოქსული ეკლესიის აღიარებული ღვთისმშფერი, კლუბ “ბასიანთან” დაიკრიბა თავისი მრევლის ერთად. ამ შეკრებაზე საუბარი იყო 19 წლის ახალგაზრდა გოგოს ტრაგიკული სიკვდილის შესახებ, რომელმაც ნარკოტიკული ნივთიერებების გამოყენებას გამოაკვეთა. კეკელია მიუთითებს, რომ ეს შემთხვევა კლუბური სცენის მუქი მხარე ამჟამად ღრმა სოციალური პრობლემა წარმოადგენს ქვეყნის ახალი თაობის ჯანმრთელობისა და უსაფრთხოების თვალსაზრისით.
მის აზრით, კლუბებში ნარკოტიკული ნივთიერებების მოხმარება დამაკვირვებელი და ცდომელი ტენდენციაა, რომელიც აუცილებელ ღონისძიებებს საჭიროებს. კეკელია თვლის, რომ ტრაგიკული ამბავი მცდელებების გამეორება უნდა ავიცილოთ გონივრული საზოგადოებრივი პოლიტიკა და კლუბების რეგულაციის მეშვეობით. მისი მოწოდება სიტყვა იყო სერიოზული დისკუსიის დაწყების შესახებ, რომელიც ახალი თაობის უსაფრთხოების საკითხებს შეეხო.
თამარ ჩერგოლეიშვილის პასუხი და გამოხატვის თავისუფლების მნიშვნელობა
თამარ ჩერგოლეიშვილი აღიარებს, რომ გამოხატვის თავისუფლება არის უმნიშვნელოვანესი ღირებულება, რომელიც აკუთვნის ყველას, მათ შორის მამა შალვა კეკელიასა და მის მრევლს. თუმცა, ის წერს, რომ კეკელია სამწუხაროდ არ გაცნობიერებს, რომ ეს უფლება ორმხრივია და ის სხვების მიერ მოწოდებული უფლებაებსაც შეიცავს.
ჩერგოლეიშვილის მიხედვით, კეკელია “ქუჩა-ქუჩა ირბენს” უმცირესობების წინააღმდეგ ძალადობის წასაქმე პოზიციით. ეს კრიტიკა მიმართულია სოციალური სიცხის წაგებას განუცემელი რელიგიური პირთა აქტივობებზე. თამარ ჩერგოლეიშვილი წერს: “გამოხატვის თავისუფლება აქვს ყველას, შალვა კეკელიას და მისი მრევლის ჩათვლით. ჩვენ ეს ვიცით. სამწუხაროდ, შალვა კეკელიამ არ იცის.”
პარალელური უფლებები: კლუბი და საზოგადოება
ჩერგოლეიშვილის განცხადების ძირითადი ესენცია პარალელური უფლებების აღიარებაა. რა თქმა უნდა, მამა შალვა კეკელიას აქვს სრული უფლება “ბასიანთან” ილოცოს, როგორც მას სურს და რელიგიური აზრი გამოთქვას. ეს არის კონსტიტუციური უფლება, რომელიც უნდა დაცული იყოს.
თუმცა, ჩერგოლეიშვილი აცხადებს, რომ ზუსტად ისევე მნიშვნელოვანია საზოგადოების უფლება გაიცინოს, გააკრიტიკოს და განსხვავებული აზრი გამოთქვას. ის კონკრეტულად მიუთითებს, რომ თუ კეკელია პროტესტით ამ კლუბებთან მივიდა, მიზეზი უნდა იყო ქვეყნის ნარკოპოლიტიკა და მთავრობის პოზიცია, რომელიც განზოგადებული პრობლემების გადაწყვეტისთვის პასუხისმგებელია, და არა კლუბი თავისთავად.
ისტორიული კონტექსტი და ეროვნული ღირებულებები
მამა შალვა კეკელია თავის გამოსვლაში მიმართავს ისტორიული და ეროვნული ღირებულებებს. მისი განცხადების მიხედვით, “ჩვენ ყველანი ამ ქვეყნის შვილები ვართ” და “ძალიან დიდი მნიშვნელობა აქვს იმას, თუ რა დამოკიდებულება გვაქვს სამშობლოსთან.” მან აღნიშნა, რომ უამრავი წინაპარი შეწირულია ქართული ეროვნულობის, პატივის და ღირსების შესანახად.
ეს ფილოსოფიური დაფუძნება კეკელიას პოზიციას გაძლიერებს – რომ ღირებულებებისა და ტრადიციების შენარჩუნება თავისთავად მნიშვნელოვანი მოვლენაა. თუმცა, იგი ასევე აქცენტუაციას გაუკეთებს კლუბი “ბასიანის” განცხადებაზე, რომ ის აღნიშნავს, რომ 19 წლის გოგოს სიკვდილი დაუდგენელი მიზეზით მოხდა და კლინიკმა არ შეძლო მისი გადარჩენა, მიუხედავად პირველადი დახმარებისა.
პრაქტიკული რჩევები
- აღიარეთ და გაიგეთ, რომ გამოხატვის თავისუფლება ორმხრივი უფლებაა, რომელიც რელიგიური პირებისა და სამაგიეროდ, საზოგადოების კრიტიკული აზრის ხელმისაწვდომობას ეხება.
- პროტესტის ფორმა ისე აირჩიეთ, რომ ის რეალური პრობლემის გამოსავალი გახდეს – კლუბებთან ან მთავრობის სოციალური პოლიტიკის სწორი ინსტიტუტებთან მიმართებით.
- დისკუსიასა და დებატებში ტონი ისე განსაზღვრეთ, რომ ის არ იყოს აკრძალული ან გამარტივებული, არამედ ღრმა ანალიზი ჩაატაროთ მოსახლეობის უსაფრთხოების კითხვებზე.
- ღირებულებებისა და ტრადიციების დაცვა მნიშვნელოვანია, მაგრამ ეს არ უნდა მოხდეს სამართალწარმოებული აღწერის მეშვეობით, რომელიც სხვადსხვა სოციალური ჯგუფებს ზიანს აყენებს.
- სოციალური პრობლემების მოგვარებაში შემოწმებული მოითხოვეთ სახელმწიფო დონის ღონისძიებები, რომელიც სანდო და ეფექტიანი მედიცინური, სოციალური და რეგულაციული მხარდაჭერა უზრუნველყოფს.
- ხელი შეუწყეთ კონსტრუქციულ დიალოგს ყველა ფასდაუკებელი მხარეს შორის, რათა ერთობლივი გაგებაში მივიდეთ და კოლექტიური უსაფრთხოების გზებ აღმოვაჩოთ.
დასკვნა
თამარ ჩერგოლეიშვილის განცხადება აღმოვლენილი კონფლიქტის ნიუანსირებულ ხედვას წარმოადგენს. ის აღიარებს მამა შალვა კეკელიას უფლებას გამოხატოს თავისი შინაფიქრი, თუმცა კრიტიკას უწყობს იმ ფაქტს, რომ პროტესტი კლუბებზე მეორადი ღირებულება ჩამოაყალიბა, ხოლო მთავარი სოციალური პოლიტიკა უმოდალო რჩა. ეს პოლემიკა დღევანდელი საქართველოს სოციალურ ორიენტაციას ასახავს – სად არის საზღვარი რელიგიური თავისუფლებისა და საზოგადოებრივი კრიტიკის, ხოლო სად განიმარტება ეროვნული ღირებულებები ამ კონტექსტში.
საბოლოო ჯამში, ორივე მხარის აზრი ცალ-ცალკე ღირებულ იდეებს აღმოიჩენს. მამა კეკელია წაიყვანა სამართლიანი კითხვისკენ ახალი თაობის უსაფრთხოების შესახებ, ხოლო თამარ ჩერგოლეიშვილი აღიარებს, რომ გამოხატვის თავისუფლება და გამხნევები აზრი მოწოდების უფლება საზოგადოებრივი დემოკრატიის ბაზა. ორივე პოზიციის ჰარმონიზაცია მოითხოვს რეალური პრობლემების მკაფიო დანაწილ
ფოტო: Ann H / Pexels
