თბილისის მუნიციპალიტეტი 2024 წლის 1-ელი იანვარიდან მნიშვნელოვნად გამკაცრა ჯარიმების სისტემას დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებების გამოყენებასთან დაკავშირებით. ახალი კანონის მიხედვით, თბილისის საზღვრებში მუნიციპალიტეტის მიერ დადგენილი დროის ან ადგილის დარღვევით მოძრაობისთვის პირველი შემთხვევაში მძღოლი დაჯარიმდება 1000 ლარით, რაც ადრიური 100 ლარის ჯარიმასთან შედარებით — 10-ჯერ მეტი ოდენობაა. ეს რეგულაცია განკუთვნილია გზის დაკავების მცდელობების შესამცირებლად და ქალაქის ტრაფიკის დაძაბულობის შემცირებისთვის, რამაც უარყოფითი გავლენა მოახდინა დედაქალაქის მოძრაობის გამტარიანობაზე.
დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებების გამოყენება ქალაქის ქუჩებში, განსაკუთრებით სამუშაოს პიკის საათებში, წარმოადგენს მნიშვნელოვან პრობლემას. M3, N2 და N3 კატეგორიების სატრანსპორტო საშუალებები — როგორიცაა სტუმრების სატრანსპორტო ავტობუსები, საშუალო დატვირთვის სამეწამულო ტრაილერები და მძიმე დატვირთვის მანქანები — შესაძლია მნიშვნელოვნად შეზღუდოს ქვემოთ მოცემული გზების გამტარიანობა. ამ მიზნით თბილისის მუნიციპალიტეტმა დააკანონა კატეგორიული შეზღუდვა, რომელიც თუნდაც პირველი დარღვევის შემთხვევაშიც კი მნიშვნელოვან ფინანსურ ზეწოლას ახდენს მძღოლებზე.
ჯარიმის ოდენობა და მისი ზრდის მიზეზი
ახალი კანონის ამოქმედებამდე საიდენტიფიკაციო მძღოლისთვის ჯარიმის ოდენობა 100 ლარის ოდენობით იყო განსაზღვრული, რაც სამეწამულო საქმიანობის ხარჯებთან შედარებით უმნიშვნელო ღირებულება იყო. ახლა კი, პირველი დარღვევის შემთხვევაში ჯარიმა 1000 ლარია, რაც მძღოლებს უფრო მნიშვნელოვანი ფინანსური ზეწოლა უქმნის. განმეორების ან რომელიმე შემდეგი შემთხვევაში, ჯარიმა კიდევ უფრო მაღალია — 3000 ლარი. ეს ზრდა ასახავს მუნიციპალიტეტის მხრიდან მკაცრი გადაწყვეტილებას, რადგან წინა სიტემა ეფექტური არ აღმოჩნდა გზის დაკავების პრევენციაში.
ჯარიმების ასეთი მკაცრი ზრდა უპირველესად მიმართულია ის მძღოლებისადმი, რომლებიც ეკონომიკური საქმიანობის მიზნებით იყენებენ დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებებს. მაგალითად, თუ დავ გადმოცემული მიმოტანის სერვისი ან სამშენებლო მასალების ტრაჭი ქალაქის დაკრძალული უბნებში შედიან უცხო საათებში ან დაკრძალულ ადგილებში, მძღოლი შესაძლოა შეწყვიტოს 1000 ლარის ჯარიმის რისკის წინაშე. ეს ზომა განსაკუთრებით დაზარალებელი შეიძლება იყოს მცირე და საშუალო სიდიდის საწარმოებისთვის, რომელთაც არ გააჩნიათ თბილისის ყველა ზოგიერთი უბნის გაკვლევის საშუალება.
სატრანსპორტო საშუალებების კატეგორიები და შეზღუდვის სფეროს გაფართოება
ახალი კანონი გამოიყენება M3, N2 და N3 კატეგორიების სატრანსპორტო საშუალებებზე. M3 კატეგორია მოიცავს სამგზავრო სატრანსპორტო საშუალებებს, რომელთაც აქვთ მეტი ვიდრე რვა ადგილი (ძველი კლასიფიკაციით — საერთო სამგზავრო ავტობუსები). N2 კატეგორია ნიშნავს საშუალო დატვირთვის სამეწამულო სატრანსპორტო საშუალებებს, რომელთა მაქსიმალური დაშვებული მასა 3500 კილოგრამიდან ნაკლებია 12 000 კილოგრამამდე. N3 კატეგორია წარმოადგენს მძიმე დატვირთვის სამეწამულო სატრანსპორტო საშუალებებს, რომელთა მაქსიმალური დაშვებული მასა 12 000 კილოგრამი ან მეტია.
დედაქალაქის მუნიციპალიტეტი მიანიშნა, რომ აღნიშნული შეზღუდვა პრაქტიკულად გამოიყენება მუნიციპალიტეტის მიერ დადგენილი ადგილის ან დროის დარღვევებზე. ეს მოიცავს იმ შემთხვევებს, როდესაც მძღოლი მოძრაობს უცხო საათებში (მაგალითად, დილის 7:00 საათიდან რაც-თქმა-უნდა) ან გზის კონკრეტულ უბნებზე, სადაც დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებები აკრძალულია. შეზღუდვები შეიძლება განსხვავდებოდეს ქალაქის სხვადსხვა უბნებში — ცენტრალური რაიონების მიმართ წესები უფრო მკაცრია, ვიდრე პერიფერიული უბნებში.
გამოთქმები და სპეციალური შემთხვევები
შემნიშვნელოვანია, რომ ახალი კანონი არ გავრცელდება ყველა დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებაზე. კანონმა დადგენა რამდენიმე მნიშვნელოვანი გამოთქმა, რომელიც მნიშვნელოვნად გავლენას ახდენს მუნიციპალური სერვისების, საზოგადოებრივი ტრანსპორტის და სხვა სპეციალური დანიშვულების სატრანსპორტო საშუალებების ოპერირებაზე.
პირველი გამოთქმა ეხება საჯარო დაწესებულების სატრანსპორტო საშუალებებს, რომლებიც საჯარო დაწესებულების საქმიანობის მიზნებისთვის გადაადგილდებიან. ეს მოიცავს, მაგალითად, საქართველოს პოლიციის სამობილიზაციო მანქანებს, ხელმძღვანელ საწყობებს, სამედიცინო ფაკულტეტის გამოძახებული მეთოდოლოგია ან მუნიციპალური სამსახურეების სოფლების ტრაქტორებს, რომლებიც გამოიყენება საკანაλიზაციო სისტემის აღსადგენად ან ქუჩის დასაკრეფად.
მეორე გამოთქმა ეხება ლურჯი და წითელი მოელვარე სპეციალური ციმციმა სიგნალის გამოყენების უფლება მქონე სატრანსპორტო საშუალებებს. აღნიშნული უფლება აქვთ სიტყვის პირველი და მეორე რესპონდენტების ავტომობილებს (საგარემო ყველა დანიშვულების მოწვევის გამოვლინება), სამედიცინო გადაზიდვის მეურვე განყოფილებებს და სხვა გადამწყვეტი სერვისებს. ამ კატეგორიის მძღოლებმა უფლება აქვთ დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებებში მოძრაობის დროს შედარებით მეტი გრძნობა უნდათ, კარგი პროპორციისთვის.
მესამე და ოთხე გამოთქმა ეხება მაქსიმალური საჯამური პირს — M3 კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალებებს, რომელიც მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ საზღვრებში რეგულარული სამგზავრო გადაყვანის განმახორციელებელია (მაგალითად, ქვეყნის სახელმწიფო ავტობუსი ან კერძო ტრანსპორტის კომპანია, რომელიც განახორციელებს კანონიერი რეგულარული მარშრუტი), ასევე M3 კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალებებს, რომლებსაც გადაჰყავთ აღზრდის და განათლების განხორციელების დაწესებულებებში დასაქმებულები, მოსწავლეები, სტუდენტები ან აღსაზრდელები. ეს გამოთქმა წარმოადგენს სოციალურად უმნიშვნელო პრიორიტეტის აღიარებას, რადგან განათლების უფლება პირველ პირში დგას.
ბოლო გამოთქმა ეხება სატრანსპორტო საშუალებებს, რომელზეც თბილისის საკრებულოს მიერ დადგენილი წესითა და მის მიერვე განსაზღვრული სტრუქტურული ერთეულის ან მუნიციპალიტეტის მიერ დაფუძნებული იურიდიული პირის მიერ გაიცემა თანხმობა. აღნიშნული განაწესი მხედელი მუნიციპალიტეტს გაძლევს მოქნილობას, რათა განაწესი განსაკუთრებული გარემოებებში გაიცეს ლიცენზიები ან პერმისიები კონკრეტული მარშრუტისთვის.
პრაქტიკული რჩევები
- თბილისში დიდი გაბარიტის სატრანსპორტო საშუალებაში მოძრაობამდე, მუნიციპალიტეტის ოფიციალური ვებ-გვერდიდან შეამოწმეთ თქვენი კატეგორიის სატრანსპორტო საშუალებების დარღვევის არეებთან დაკავშირებული განკარგულებები და დროის შეზღუდვები, რადგან ზოგიერთი უბანი მ
ფოტო: Kindel Media / Pexels
