იტალიის შრომის სამინისტროში 8 იანვარს ხელი მოეწერა ახალ ხელშეკრულებას პროფკავშირებსა და დამსაქმებელთა ორგანიზაციებს შორის, რომელიც ეხება დიასახლისების, მზრუნველებისა და ძიძების მინიმალური ხელფასის კორექტირებას. ეს კორექტირება განხორციელდა 2023 წლის ინფლაციის ინდექსის გათვალისწინებით, რაც ემიგრანტი მუშაკებისთვის მნიშვნელოვანი ცვლილება წარმოადგენს. ახალი ხელფასის განაკვეთი 2024 წლის 1 იანვრიდან ძალაშია, რაც ყველა ის პირს ეხება, რომელიც ამ სფეროებში საქმიანობს იტალიაში. აღსანიშნავია, რომ ეს ცვლილება უშუალოდ გავლენას ახდენს ათასობით ქართველი ემიგრანტის შრომითი პირობებსა და ფინანსური მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე.
ხელფასის კორექტირება წლიური ვალდებულებაა, რომელიც დადგენილი იყო 2020 წელს ხელმოწერილი ეროვნული კოლექტიური ხელშეკრულების შედეგად. ეს მნიშვნელოვანი აქტი უზრუნველყოფს, რომ მუშაკთა შედეგი არ დაკარგულიყო ინფლაციის გამო. მიუხედავად იმისა, რომ 2024 წელს განსაზღვრული სახელფასო ზრდა შედარებით მცირე აღმოჩნდა, ის მაინც წარმოადგენს ემიგრანტ მუშაკთა ჯობნების უპირველეს ნიშანს და მათი უფლებების დაცვის გამოხატულებას.
ხელფასის ზრდის ხარისხი და მასშტაბი
2024 წელს შრომის სამინისტროს მიერ განსაზღვრული სახელფასო ზრდა ხასიათდება სიმცირით, რადგან გაზრდა მხოლოდ 0,56 პროცენტით 2023 წლის მაჩვენებელთან შედარებით. თუმცა, ეს ზრდა იმავე დროს ასახავს ინფლაციის ინდექსის რეალურ ცვლილებას, რომელიც 2023 წელს დაფიქსირდა. ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, ხელფასის ასეთი კორექტირება სამართლიანად ითვლება, მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი მუშაკი უფრო მეტი ზრდის გამოთხოვნას აკეთებდა.
კონკრეტული რიცხვების თვალმხედელობით, გამოკვეთილია, რომ სხვადსხვა კატეგორიის მუშაკთა ხელფასის ღირებულება განსხვავებული ზრდის მაჩვენებელს მიიღო. მაგალითად, B დონის დიასახლისებისთვის მინიმალური საათობრივი ანაზღაურება გაზრდილი იყო 6,58 ევროდან 6,62 ევროამდე, რაც ყოველ სამუშაო საათზე 0,04 ევროს წარმოადგენს. ეს მცირე მიმატება, რომელიც პირველი შეხედვით უმნიშვნელოდ შეიძლება მოგვეჩვენოს, წელიწადის მანძილზე საკმაოდ მნიშვნელოვანი ჯამი წარმოადგენს მუშაკის ოჯახის ბიუჯეტისთვის.
სხვადსხვა კატეგორიის მზრუნველებისა და მოვლის სპეციალისტების ხელფასი
იტალიაში დასაქმე მოვლის კატეგორიის სპეციალისტებს განსხვავებული კვალიფიკაციის დონე აქვთ, რომელიც პირდაპირ მოქმედებს მათ საათობრივ ხელფასზე. არათვითკმარი პირის მზრუნველებისთვის, რომელიც Cs დონის კვალიფიკაციის მქონეა, მინიმალური ხელფასი 1,120,76 ევროდან 1,127,04 ევროამდე გაზრდილი იყო. ეს ცვლილება ჯამში 6,28 ევროს მატებას წარმოადგენს, რაც თავისი სახით ღირებული კორექტირებაა დაზღვეულ პირთათვის.
მზრუნველების კატეგორიევი დაყოფა აუცილებელია, რადგან სხვადსხვა ტიპის პაციენტებთან მუშაობა განსხვავებული უნარ-ჩვევებს და პასუხისმგებლობას მოითხოვს. მაგალითად, ხანდაზმული პირის ან ქრონიკული დაავადების მქონე პაციენტის მზრუნველობა უფრო რთული ამოცანაა, ვიდრე ჯანმრთელი ოჯახის წევრების მოვლა, რაც ასევე უნდა აისახოს ხელფასის განსაზღვრებაში. იტალიის შრომის კანონმდებლობა ამ სხვაობას ითვალისწინებს, უფრო მაღალი ხელფასის განსაზღვრებით უფრო ზუსტი კვალიფიკაციისთვის.
დიასახლისების პოზიციის გაუმჯობესება შრომის ბაზარზე
დიასახლისების პროფესიონალური სტატუსი იტალიაში წლების განმავლობაში განვითარდა და თანამედროვე ხელფასის წესრეგულირება ამ პროცესის ნაწილია. B დონის დიასახლისი ითვლება მეტ გამოცდილებისა და უნარების მქონე სპეციალისტად, რაც ასახულია მის ხელფასში. მინიმალური საათობრივი ანაზღაურება 6,62 ევრო საკმაოდ გამსახელებული ღირებულებაა, მხოლოდ იტალიაში, არამედ მთელი ევროპის კონტექსტში.
დიასახლისის ამა კი იქ რა სამუშაო მოიცავს, სამშინეო სამუშაოს ორგანიზაციას, ოჯახის წევრების მოვლას, საჭადოს გასუფთავებას, კვების მომზადებას და კიდევ ბევრ რამეს. იტალიური კანონი აღიარებს დიასახლისის შრომის მნიშვნელობას და სამართლიანი ანაზღაურების გაწევის მეშვეობით ცდილობს დაცვას მუშაკის უფლებებისა. ხელფასის რეგულარული კორექტირება აჩვენებს, რომ ეს აღიარება რეალური ღირებულებით მოდის, გარკვევილი ფინანსური დახმარებით.
ემიგრანტი მუშაკების უფლებები და სამედიცინო დაზღვევა
იტალიაში დასაქმე ემიგრანტი მუშაკებისთვის, მათ შორის ქართველი ემიგრანტებისთვის, კანონი უზრუნველყოფს რიგ მეთოდიკურ უფლებებს, რომელთა მათ უკეთ ხელი უნდა შეერთონ. მინიმალური ხელფასის გარდა, მუშაკებს ეკუთვნის სოციალური უსაფრთხოების სახელმწიფო სისტემის მწევრობა, რაც მათ იცავს ჯანმრთელობის რისკებისგან და ზრდაკოდან. სამედიცინო დაზღვევა, პენსიის უფლება და თანამშრომელი ღირებულება ემიგრანტ მუშაკის მთლიანი შრომითი პაკეტის ნაწილია.
აღსანიშნავია, რომ სამედიცინო დაზღვევა და სოციალური უსაფრთხოება თავად მუშაკის მიერ უშუალოდ არ იხდება სრულად, არამედ დამსაქმებელი აკეთებს გაქვითი. ეს გარემოება მნიშვნელოვანია იმის გამო, რომ დამსაქმებელი ზოგჯერ ცდილობს უშუალოდ მუშაკს ხელფასში ჩართოს ეს კოტი, რასაც სამართლიანად არის აკრძალული. კვლებმა აჩვენა, რომ ქართველი მუშაკები ხშირად არ არიან მოსამზადებელი ამ უფლებების დაცვის დროს, რაც მათ უფრო დაუცველ ქმნის.
პრაქტიკული რჩევები
- შეამოწმეთ თქვენი ხელშეკრულება 2024 წლის იანვრის შემდეგ და დარწმუნდით, რომ მინიმალური ხელფასი სწორი ოდენობით აღკვეთილია. თუ დამსაქმებელმა ხელფასი არ გაზარდა, მიმართეთ ადგილობრივი პროფკავშირების ორგანიზაციას დახმარებისთვის.
- იცოდეთ თქვენი კვალიფიკაციის დონე (A, B, C, Cs და ა.შ.), რადგან ეს უშუალოდ გავლენას ახდენს მინიმალურ ხელფასზე. უმეტეს შემთხვევაში, უმაღლესი კვალიფიკაცია უფრო მაღალი ხელფასს ნიშნავს.
- დაფაროვდით დოკუმენტაციის ყველა ასპექტით, მათ შორის ხელშეკრულება, სამედიცინო დაზღვევის მოწმობა და სოციალური შენატანების მოწმობა. ეს დოკუმენტები მნიშვნელოვანია თქვენი უფლებების დასაცავად.
- რეგულარულად შეამოწმეთ თქვენი ხელფასის კვიტანცია (busta paga) გამოუთქმელი გაკვეთებისა ან აკრიფლიანი სახელფასო კომპონენტებისთვის. თქვენ მართლი აქვთ სრული და გამჭვირვალე ხელფასის დოკუმენტაციას.
- თუ წინააღმდეგობა გაქვთ დამსაქმებელთან ხელფასის განხორციელებასთან დაკავშირებით, მიმართეთ სამოქალაქო რეალიზაციის წარმომადგენელს (sindacato) ან იტალიის შრომის ინსპექციას. ემიგრანტი მუშაკებს უფლება აქვთ იმავე ხელფასის კანონმდებლობის დაცვის მიმართ, რაც იტალიელი მუშაკებია.
- გა
ფოტო: KATRIN BOLOVTSOVA / Pexels
